Sunday, 26 June 2011

First Person in India

First Person in India ● First Governor-General of Independent India—Lord Lewis Mountbatten ● Indian Governor-General of Independent India—Chakravarti Rajgopalachari ● Chief of the Indian Armed Forces—General K. M. Carriappa ● Field Marshall—General S. H. F. J. Manekshaw ● President—Dr. Rajendra Prasad ● Vice-President—Dr. Sarvapalli Radhakrishnan ● Prime-Minister—Pt. Jawahar Lal Nehru ● Non-Congress Prime-Minister—Atal Behari Bajpai ● British Governor-General of Bengal—Warren-Hastings ● Space traveller—S. Leader-Rakesh Sharma ● I. C. S.—Satendra Nath Tagore ● Swimmer who crossed over the English channel by swimming—Mihir Sen ● Raman-Magsaysay awardee—Acharya Vinoba Bhave ● Novel prize winner—Rabindra Nath Tagore ● President of National Congress—Vyomesh Chand Banerjee ● Chairman of Lok Sabha—G. B. Mavlankar ● Chief Election Commissioner—Sukumar Sen ● Indian Chairman in International Court—Justice Dr. Nagendra Singh ● Foreigner awardee of Bharat Ratna—Khan Abdul Gaffar Khan ● Leader of the Indian Antarctica Mission—Dr. Syed Zahuv Quasim ● Chief Justice of Supreme Court—Justice Hiralal J. Kaniya ● Awarded with ‘Bharat Ratnas’—Dr. Sarvapalli Radhakrishnan, Chakravarti Rajgopalachari, Sir C. B. Raman ● Posthumally Bharat Ratna Awardee—Lal Bahadur Shastri ● Person awarded Bhartiya-Gyan-Peeth Purskar—G. Shankar Kurup (Malayalam–1965) ● Successful Surgeon who transplanted heart—Dr. P. Venugopal ● Successful heart transplanted person—Devi Ram (1994) ● President of National Human Rights Commission—Justice Rangnath Mishra ● Hindi Literature person-awarded Bhartiya Gyan Peeth Purskar—Sumitra Nandan Pant (1968) ● Indian who won the World Billiard award—Wilson Jans ● Indian who won the Grammy award—Pt. Ravi Shankar ● Person delivered the Lecture in Hindi in U.N.O.— Atal Behari Bajpai (1977) ● Indian member in British House of Commons— Dada Bhai Naoroji (1892) ● First President of Indian Science Congress—Sir Asutosh Mukherjee ● Mountaineer who scaled Mount Everest 8 times—Sherpa-Augarita ● Writer who was awarded ‘Vyas Samman’—Ramvilas Sharma ● Indian Managing Director of World Bank—Gautam Kazi ● Player awarded ‘Padam Bhusan’—C. K. Naidu ● Indian players played Davis Cup—M. Salim and S. M. Jacob (Singles), A. A. Faiyaz and L. S. Dare (Doubles) (1921) ● Indian player who played the test cricket—K. S. Ranjeet Single (from England) ● Scientist elected for Lok Sabha—Dr. Meghnad Saha ● Scientist awarded Ghanshyam Das Birla award—Prof. Ashish Datta (1991) ● Literature who was awarded Murti Devi Purskar—C. K. Nagraj Rao (1993)
● Person, who became High Commission in Great Britain—V. K. Krishna-Menon ● Indian who was awarded the Lenin Peace Prize—Dr. Safuddin Kichlu (1952) ● First Indian who contested the election for British Parliament—Lal Mohan Ghose ● An Indian, appointed the judge of High Court, during the British period—Ram Prasad Ram ● Indian member of Viceroy Executive Council—Sir. S. P. Sinha ● Chairman of Finance Commission—K. C. Niogi ● Indian member of American Congress—Deleep Singh ● Bowler who made hat-trick in Test Cricket—Harbhajan Singh ● Batsman who made 300 runs in test Cricket—Virendra Sehwag ● First Marshal of Indian Air Force—Arjan Singh ● First Indian who individually won the Gold medel in Olympic games—Abhinav Bindra ● First Indian who won the Bronze medel in Boxing in Olympic games—Vijendra Kumar

First in India

First in India
1. British Governor General of Bengal -
Warren Hastings
2. Governor General of Independent India –
Lord Mountbatten
3. Commander-in-chief of Free India General –
Roy Bucher
4. Cosmonaut –
Sqn. Ldr. Rakesh Sharma
5. Emperor of Moghul Dynasty in India –
Babar
6. Field Marshal –
S. H. F. J. Manekshaw
7. Indian Governor General of Indian Union –
C. Rajagopalachari
8. Indian I.C.S. Officer –
Satyendra Nath Tagore
9. Indian Member of Viceroy’s Executive Council –
Sri S.P. Sinha
10. Indian to swim across English Channel –
Mihir Sen
11. Indian woman to swim across-EnglishChannel –
Miss Arati Saha
12. Man to climb Mount Everest –
Tenzing Norgay
13. Man to climb Mount Everest without Oxygen –
Phu Dorjee
14. Man to climb Mount Everest twice –
Nwang Gombu
15. Nobel Prize winner –
Rabindra Nath Tagore
16. President of Indian National Congress –
W. C. Banerjee
17. President of Indian Republic -
Dr. Rajendra Prasad
18. Talkie Film –
Alam Ara (1931)
19. Test Tube Baby (Documented) –
Indira
20. Viceroy of India –
Lord Canning
21. Woman Minister of Indian Union –
Rajkumari Amrit Kaur
22. Woman Chief Minister of State –
Mrs. Sucheta Kriplani
23. Woman Governor –
Mrs. Sarojini Naidu
24. Woman President of Indian National Congress –
Dr. Annie Besant
25. Woman Prime Minister –
Mrs. Indira Gandhi
26. Woman Speaker of a State Assembly –
Mrs. Shanno Devi
27. Prime Minister of India –
Pt. Jawahar Lal Nehru
28. Muslim President of Indian Union –
Dr. Zakir Hussain
29. Speaker of Lok Sabha –
G. V. Mavlankar
30. Woman to climb mount Everest –
Bachhendri Pal
31. Woman Judge in Supreme Court –
Mrs. Meera Sahib Fatima Biwi
32. Woman Chief Justice of a High Court –
Smt. Leela Seth
33. Indian Woman to go in space (Now U.S. Citizen) –
Kalpana Chawla
34. The first Indian weightlifter to win bronze medal in Olympics -
Karnam Malleshwari (Sydney, in 2000)
35. The First Indian World Chess Champion –
Vishwanathan Anand
36. India’s first paperless Newspaper –
The News Today (Launched on Jan. 3, 2001)
37. India’s First woman Merchant Navy Officer –
Sonali Banerjee
38. The first Dalit Speaker of the Lok Sabha –
G. M. C. Balyogi
39. The first Vice-President of India to die in harness –
Krishna Kant
40. The first Indian woman cricketer to score double century –
Mithali Raj (August 2002 playing against England)
41. The first woman Air Vice-Marshal –
P. Bandopadhyaya
42. The first Indian to be appointed as United Nations Civilian Police Advisor –
Ms. Kiran Bedi
43. The first astronaut of Indian origin to perish aboard U.S. space shuttle in a tragic accident –
Dr. Kalpana Chawla (Columbia space shuttle, Feb. I, 2003)
44. The first woman to be appointed Deputy Governor of Reserve Bank of India-
K.J. Udeshi (appointed on June 10, 2003)
45. The first Indian girl to register a win in a Wimbledon tournament –
Sania Mirza (2003)
46. The first Indian lady to win a medal in World Athletic Championship –
Anju Bobby George (Aug. 2003)
47. The first woman Chairman and Managing Director of NABARD –
Mrs. Ranjana Kumar
48. The highest individual test scorer of India –
Virendra Sehwag ( 319 runs against Sauth africa)
49. The first Indian cricketer to make double centuries five times-
Rahul Dravid
50. The first Orissa woman to top I.A.S. –
Smt. Roopa Misra (Indian Civil Services Exam., 2003)
51. The first Sikh Prime Minister of India –
Dr. Manmohan Singh
52. The first woman Director General of Police of a State –
Kanchan C. Bhattacharya (DGP Uttaranchal)
53. The first woman to be appointed as
MeeriJ Borwankar (took over as crime
the crime branch chief –
branch chief of Mumbai police)
54. The first woman to reach the rank of Lt. General in the Indian army –
Puneeta Arora (Commandant, Armed Forces Medical College, Pune)
55. The first Indian to cross seven important seas by swimming –
Bula Chaudhury
56. The first woman to become Indian Air Force’s first woman Air Marshal –
Air Marshal Padma Bandhopadhyay
57. The first youngest MP, at the age of 25 years –
Dharmendra Yadav (Mainpuri : Samajwadi Party MP)
58. India’s first woman athlete to win WTA open Tennis title –
Sania Mirza (Feb. 2005, Hyderabad)
59. The first Indian to set a world record of ever having reached the highest of heights yet in a hot balloon –
Vijaypath Singhania (Nov. 26, 2005. 69852 ft.)
60. The first wonder child of Orissa only about 4 years and a half of age completes a race of 65 km. -
Budhia (May 2006)
61. The first woman Commissioner of Police of an Indian metro –
(Chennai Metro Police) Letika Saran
62. The first Indian to Ski to the North Pole –
Ajeet Bajaj (April 26, 2006)
63. The first sportsman ever to win Gold Medal in Shooting in the World Shooting Championship –
Abhinav Bindra (July 24, 2006)
64. The first person of Indian origin to win the Miss Great Britain title –
Preeti Desai (2006)
65. The first woman President of the Republic of India –
Pratibha Patil

Indian National Highways

Indian National Highways
NH NoPassing RouteLength (in Km)
1Delhi – Ambala – Ludhiana – Jalandhar – Amritsar – Indo-Pak Border456
1AJalandhar – Madhopur – Jammu – Udhampur – Banihal – Srinagar – Baramulla – Uri663
1BBatote – Doda – Kistwar – Symthan pass – Khanbal274
1CDomel – Katra8
1DSrinagar – Kargil – Leh422
2Delhi – Mathura – Agra – Kanpur – Allahabad – Varanasi – Mohania – Barhi – Palsit – Dankuni1,465
2ASikandra – Bhognipur25
2BBardhaman – Bolpur52
3Agra – Gwalior – Shivpuri – Indore – Dhule – Nasik – Thane – Mumbai1,161
4Junction with NH 3 near Thane – Pune – Belgaum – Hubli – Davangere – Bangalore – Kolar – Chittoor – Ranipet – Chennai1,235
4ABelgaum – Anmod – Ponda – Panaji153
4BNhava Sheva – Kalamboli – Palaspe27
5Junction with NH 6 near Baharagora – Cuttack – Bhubaneswar – Visakhapatnam – Vijayawada – Guntur – Ongole – Nellore – Gummidipoondi – Chennai1,533
5AJunction with NH 5 near Haridaspur – Paradip Port77
6Hazira – Surat – Dhule – Akola – Amravati – Nagpur – Raipur – Sambalpur – Baharagora – Kolkata1,949
7Varanasi – Mangawan – Rewa – Jabalpur – Lakhnadon – Nagpur – Hyderabad – Kurnool – Bangalore – Hosur – Krishnagiri – Dharmapuri – Salem – Namakkal – Karur – Dindigul – Madurai – Virudunagar – Tirunelveli – Kanyakumari2,369
7APalayamkottai – Tuticorin Port51
8Delhi – Jaipur – Ajmer – Udaipur – Ahmedabad – Vadodara – Surat – Mumbai1,428
8AAhmedabad – Limbdi – Morvi – Kandla – Mandvi473
8BBamanbore – Rajkot – Porbunder206
8CChiloda – Gandhinagar – Sarkhej46
8DJetpur – Somnath127
8ESomnath – Bhavnagar220
NEIAhmedabad – Vadodara Expressway93
9Pune – Solapur – Hyderabad – Vijayawada – Machillipatnam841
10Delhi – Fazilka – Indo-Pak Border403
11Agra – Jaipur – Bikaner582
11AManoharpur – Dausa – Lalsot – Kothum145
11BLalsot – Karauli – Dholpur180
12Jabalpur – Bhopal – Khilchipur – Aklera – Jhalawar – Kota – Bundi – Devli – Tonk – Jaipur890
12AJabalpur – Mandla – Chilpi – Simga near Raipur – Jhansi333
13Solapur – Chitradurga – Shimoga – Mangalore691
14Beawar – Sirohi – Radhanpur450
15Pathankot – Amritsar – Bhatinda – Ganganagar – Bikaner – Jaisalmer – Barmer – Samakhiali1,526
16Nizamabad – Mancherial – Bhopalpatnam – Jagdalpur460
17Panvel – Mahad – Panaji – Karwar – Udupi – Suratkal – Mangalore – Cannanore – Kozhikode – Ferokh – Pudu – Ponnani – Chavakkad – North Paravur Junction with NH 47 near Edapally at Cochin1,269
17AJunction with NH 17 near Cortalim – Murmugao19
17BPonda – Verna – Vasco40
18Junction with NH 7 near Kurnool – Nandyal – Cuddapah – Junction with NH 4 near Chittoor369
18APuthalapattu – Tirupati50
19Ghazipur – Balia – Patna240
20Pathankot – Mandi220
21Junction with NH 22 near Chandigarh – Ropar – Bilaspur – Mandi – Kullu – Manali323
21APinjore – Nalagarh – Swarghat65
22Ambala – Kalka – Shimla – Narkanda – Rampur – Indo China Border near Shipkila459
23Chas – Bokaro – Ranchi – Rourkela – Talcher – Junction with NH 42459
24Delhi – Moradabad – Bareilly – Lucknow438
24ABakshi Ka Talab – Chenhat (NH 28)17
25Lucknow – Kanpur – Jhansi – Shivpuri352
25AKm – 19 (NH 25) – Bakshi Ka Talab31
26Jhansi – Lakhnadon396
27Allahabad – Mangawan93
28Junction with NH 31 Near Barauni – Muzaffarpur – Pipra – Kothi – Gorakhpur – Lucknow570
28AJunction with NH 28 near Pipra – Kothi – Sagauli – Raxaul – Indo-Nepal Border68
28BChhapra – Bettiah – Lauriya – Bagaha – Junction with 28A at Chapwa121
28CBarabanki – Bahraich – Nanpara – Indo-Nepal Border184
29Gorakhpur – Ghazipur – Varanasi196
30Junction with NH 2 near Mohania – Patna – Bakhtiarpur230
30AFatuha – Chandi – Harnaut – Barh65
31Junction with NH 2 near Barhi – Bakhtiarpur – Mokameh – Purnea – Dalkhola – Siliguri – Sevok – Cooch Behar- North Salmara – Nalbari – Charali – Amingaon Junction with NH 371,125
31ASevok – Gangtok92
31BNorth Salmara – Junction with NH 37 near Jogighopa19
31CNear Galgalia – Bagdogra – Chalsa – Nagrakata – Goyerkata – Dalgaon – Hasimara – Rajabhat Khawa – Kochgaon – Sidili – Junction with NH 31 near Bijni235
32Junction with NH 2 near Gobindpur – Dhanbad – Chas – Jamshedpur179
33Junction with NH 2 near Barhi – Ranchi – Jamshedpur Junction with NH 6 near Baharagora352
34Junction with NH 31 near Dalkhola – Baharampur – Barasat – Dum Dum443
35Barasat – Bangaon – Petrapole on India–Bangladesh border61
36Nowgong – Dimapur (Manipur Road)170
37Junction with NH 31B near Goalpara – Guwahati – Jorabat – Kamargaon – Makum – Saikhoaghat680
37AKuarital – Junction with NH 52 near Tezpur23
38Makum – Ledo – Lekhapani54
39Numaligarh – Imphal – Palel – Indo Burma Border436
40Jorabat – Shillong – Indo Bangladesh Border near Dawki – Jowai216
41Junction with NH 6 near Kolaghat – Tamluk – Haldia Port51
42Junction with NH 6 Sambalpur Angul Junction with NH 5 near Cuttack261
43Raipur – Jagdalpur – Vizianagaram Junction with NH 5 near Natavalasa551
44Shillong – Passi – Badarpur – Agartala – Sabroom630
44AAizawl – Manu230
45Chennai – Tambaram – Tindivanam – Villupuram – Trichy – Manapparai – Dindigul- Periyakulam – Theni387
45AVillupuram – Pondicherry – Chidambaram – Nagapattinam190
45BTrichy – Viralimalai – Melur – Madurai – Tuticorin257
45CThe highway starting from its junction with NH 67 near Thanjavur – connecting Kumbakonam – Sethiyathope – Vadalur – Neyveli Township – Panruti and terminates near Vikravandi on NH-45159
46Krishnagiri – Ranipet132
47Salem – Bhavani – Coimbatore – Palghat – Trichur – Cochin – Quilon – Trivandrum – Nagercoil – Kanyakumari640
47AJunction with NH 47 at Kundanoor – Willington Island in Cochin6
47CJunction with NH 47 at Kalamassery – Vallarpadom ICTT in Cochin17
48Bangalore – Hassan – Mangalore328
49Cochin – Madurai – Dhanushkodi440
50Nasik – Junction with NH 4 near Pune192
51Paikan – Tura – Dalu149
52Baihata – Charali – Tezpur – Banderdewa – North Lakhimpur – Pasighat – Tezu – Sitapani Junction with NH 37 near Saikhoaghat850
52ABanderdewa – Itanagar – Gohpur57
52BKulajan – Dibrugarh31
53Junction with NH 44 near Badarpur – Jirighat – Silchar – Imphal320
54Dabaka – Lumding – Silchar – Aizwal – Tuipang850
54ATheriat – Lunglei9
54BVenus Saddle – Saiha27
55Siliguri – Darjeeling77
56Lucknow – Varanasi285
56AChenhat(NH 28) – Km16(NH 56)13
56BKm15(NH 56) – km 6(NH 2519
57Muzaffarpur – Darbhanga – Forbesganj – Purnea310
57AJunction of NH 57 near Forbesganj – Jogbani15
58Delhi – Ghaziabad – Meerut – Haridwar – Badrinath – Mana Pass538
59Ahmedabad – Godhra – Dhar – Indore350
59AIndore – Betul264
60Balasore – Kharagpur — Raniganj – Siuri – Moregram (junction at NH 34 )446
61Kohima – Wokha – Mokokchung – Jhanji240
62Damra – Baghmara – Dalu195
63Ankola – Hubli – Hospet – Gooty432
64Chandigarh – Rajpura – Patiala – Sangrur – Bhatinda – Dabwali256
65Ambala – Kaithal – Hissar – Fatehpur – Jodhpur – Pali690
66Pondy – Tindivanam – Gingee – Thiruvannamalai – Krishnagiri214
67Nagapattinam – Tiruchirapalli – Karur – Coimbatore – Mettupalayam – coonoor – Ooty – Gundlupet555
68Ulundrupet – Chinnasalem – Kallakkurichchi – Attur – vazhapadi – Salem134
69Nagpur – Obedullaganj350
70Jalandhar – Hoshiarpur – Hamirpur – Dharmapur – Mandi170
71Jalandhar – Moga – Sangrur -Jind- Rohtak – Rewari – Bawal307
71ARohtak – Panipat72
71BRewari – Dharuhera – Taoru – Sohna – Palwal74
72Ambala – Nahan – Paonta Sahib – Dehradun – Haridwar200
72AChhutmalpur – Biharigarh – Dehradun45
73Roorkee – Saharanpur – Yamuna Nagar – Saha – Panchkula188
74Haridwar – Nagina – Kashipur – Kichha – Pilibhit – Bareilly300
75Gwalior – Jhansi – Chhatarpur – Rewa – Renukut – Garhwa – Daltonganj – Ranchi955
76Pindwara – Udaipur – Mangalwar – Kota – Shivpuri – Jhansi – Banda – Allahabad1,007
77Hajipur – Sitamarhi – Sonbarsa142
78Katni – Shahdol – Ambikapur – Jashpurnagar – Gumla559
79Ajmer – Nasirabad – Neemuch – Mandsaur – Indore500
79AKishangarh(NH 8) – Nasirabad(NH 79)35
80Mokameh – Rajmahal – Farrakka310
81Kora – Katihar – Malda100
82Gaya – Bihar Sharif – Mokameh130
83Patna – Jahanabad – Gaya – Bodhgaya – Dhobi130
84Arrah – Buxar60
85Chhapra – Siwan – Gopalganj95
86Kanpur – Chhatarpur – Sagar – Bhopal – Dewas674
87Rampur – Pantnagar – Haldwani – Nainital83
88Shimla – Bilaspur – Hamirpur – Bhawan – NH 20115
90Baran – Aklera100
91Ghaziabad – Aligarh – Eta – Kannauj – Kanpur405
92Bhongaon – Etawah – Gwalior171
93Agra – Aligarh – Babrala – Chandausi – Moradabad220
94Hrishikesh – Ampata – Tehri – Dharasu – Kuthanur – Yamunotri160
95Kharar(Chandigarh) – Ludhiana – Jagraon – Ferozepur225
96Faizabad – Sultanpur – Pratapgarh – Allahabad160
97Ghazipur – Zamania – Saiyedraja45
98Patna – Aurangabad – Rajhara207
99Dobhi – Chatra – Chandwa110
100Chatra – Hazaribagh – Bagodar118
101Chhapra – Baniapur – Mohammadpur60
102Chhapra – Rewaghat – Muzaffarpur80
103Hajipur – Mushrigharari55
104Chakia – Sitamarhi – Jaynagar – Narahia160
105Darbhanga – Aunsi – Jaynagar66
106Birpur – Madhepura – Bihpur130
107Maheshkhunt – Sonbarsa Raj – Simri-Bakhtiarpur – Bariahi – Saharsa – Madhepura – Purnea145
108Dharasu – Uttarkashi – Yamunotri – Gangotri Dham127
109Rudraprayag – Guptkashi – Kedarnath Dham76
110Junction with NH 98 – Arwal – Jehanabad – Bandhuganj – Kako – Ekangarsarai Bihar Sharif – Junction with NH 3189
111Bilaspur – Katghora – Ambikapur on NH 78200
112Bar Jaitaran – Bilara – Kaparda – Jodhpur – Kalyanpur- Pachpadra – Baloootra – Tilwara – Bagundi – Dhudhwa – Madhasar – Barmer343
113Nimbahera – Bari – Pratapgarh – Zalod – Dahod240
114Jodhpur – Balesar – Dachhu – Pokaran180
116Tonk – Uniara – Sawai Madhopur80
117Haora – Bakkhali119
119Pauri – Najibabad – Meerut260
121Kashipur – Bubakhal252
123Barkot – Vikasnagar95
125Sitarganj – Pithorgarh201
150Aizwal – Churachandpur – Imphal – Ukhrul – Jessami – Kohima700
151Karimganj – Indo-Bangladesh border14
152Patacharkuchi – Indo-Bhutan Border40
153Ledo – Lekhapani – Indo-Myanmar – Border60
154Dhaleswar – Bairabi – Kanpui180
155Tuensang – Shamator – Meluri – Kiphire – Pfutsero342
200Raipur – Bilaspur – Raigarh – Kanaktora – Jharsuguda – Kochinda – Deoghar – Talcher – Chandikhole740
201Borigumma – Bolangir – Bargarh310
202Hyderabad – Warangal – Venkatapuram – Bhopalpatnam280
203Bhubaneswar – Puri59
204Ratnagiri – Kolhapur126
205Anantpur – Renigunta – Chennai442
206Tumkur – Shimoga – Honnavar363
207Hosur – Sarjapur – Devanhalli – Nelamangala155
208Kollam – kundara – kottarakkara – Punalur – Thenmala -Aryankavu – Sengottai – Tenkasi – Rajapalayam – Thirumangalam(Madurai)206
209Dindigul – Pollachi – Palani – Coimbatore – Annur – Kollegal – Bangalore456
210Trichy – Pudukottai – Devakottai – Ramanathapuram160
211Solapur – Osmanabad – Aurangabad – Dhule400
212Kozhikode – Mysore – Kollegal250
213Palghat – Kozhikode130
214Kathipudi – Kakinada – Pamarru270
214ADigamarru – Narsapur – Machilipatnam – Challapalle – Avanigadda – Repalle – Bapatla – Chirala – Ongole255
215Panikoili – Keonjhar – Rajamunda348
216Raigarh – Sarangarh – Saraipali80
217Raipur – Gopalpur508
218Bijapur – Hubli176
219Madanapalle – Kuppam – Krishnagiri150
220Kollam – Kottarakkara – Adoor – Kottayam – Pampady – Ponkunnam – Kanjirappalli – Mundakayam – Peermade – Vandiperiyar – Kumily – Theni265
221Vijaywada – Bhadrachalam – Jagdalpur329
222Kalyan – Ahmednagar – Tisgaon – Pathardi – Kharwandi – Balam Yelam – Jategaon – Kambi – Majalgaon – Pathri – Manwat – Parbhani – Nanded – Nirmal610
223Port Blair – Baratang – Mayabunder300
224Khordha – Nayagarh – Sonapur – Balangir298
226Perambalur – Manamadurai144
227Trichy – Chidambaram136
228Sabarmati Ashram – Nadiad – Anand – Surat – Navsari -Dandi374
229Tawang – Pasighat1,090
230Madurai – Thondi82
231Raibareli – Jaunpur169
232Ambedkarnagar (Tanda) – Banda305
232AUnnao – Lalganj (Junction of NH-232)68
233India-Nepal border – Varanasi292
234Mangalore – Belthangady – Belur – Huliyar – Sira – Chintamani – Venkatagirikota – Gudiyatham – Katpadi- Vellore – Thiruvannaamalai – Villuppuram [1]780
235Meerut – Hapur – Gulaothi – Bulandshahr66

Saturday, 25 June 2011

national highway

Indian National Highways
NH NoPassing RouteLength (in Km)
1Delhi – Ambala – Ludhiana – Jalandhar – Amritsar – Indo-Pak Border456
1AJalandhar – Madhopur – Jammu – Udhampur – Banihal – Srinagar – Baramulla – Uri663
1BBatote – Doda – Kistwar – Symthan pass – Khanbal274
1CDomel – Katra8
1DSrinagar – Kargil – Leh422
2Delhi – Mathura – Agra – Kanpur – Allahabad – Varanasi – Mohania – Barhi – Palsit – Dankuni1,465
2ASikandra – Bhognipur25
2BBardhaman – Bolpur52
3Agra – Gwalior – Shivpuri – Indore – Dhule – Nasik – Thane – Mumbai1,161
4Junction with NH 3 near Thane – Pune – Belgaum – Hubli – Davangere – Bangalore – Kolar – Chittoor – Ranipet – Chennai1,235
4ABelgaum – Anmod – Ponda – Panaji153
4BNhava Sheva – Kalamboli – Palaspe27
5Junction with NH 6 near Baharagora – Cuttack – Bhubaneswar – Visakhapatnam – Vijayawada – Guntur – Ongole – Nellore – Gummidipoondi – Chennai1,533
5AJunction with NH 5 near Haridaspur – Paradip Port77
6Hazira – Surat – Dhule – Akola – Amravati – Nagpur – Raipur – Sambalpur – Baharagora – Kolkata1,949
7Varanasi – Mangawan – Rewa – Jabalpur – Lakhnadon – Nagpur – Hyderabad – Kurnool – Bangalore – Hosur – Krishnagiri – Dharmapuri – Salem – Namakkal – Karur – Dindigul – Madurai – Virudunagar – Tirunelveli – Kanyakumari2,369
7APalayamkottai – Tuticorin Port51
8Delhi – Jaipur – Ajmer – Udaipur – Ahmedabad – Vadodara – Surat – Mumbai1,428
8AAhmedabad – Limbdi – Morvi – Kandla – Mandvi473
8BBamanbore – Rajkot – Porbunder206
8CChiloda – Gandhinagar – Sarkhej46
8DJetpur – Somnath127
8ESomnath – Bhavnagar220
NEIAhmedabad – Vadodara Expressway93
9Pune – Solapur – Hyderabad – Vijayawada – Machillipatnam841
10Delhi – Fazilka – Indo-Pak Border403
11Agra – Jaipur – Bikaner582
11AManoharpur – Dausa – Lalsot – Kothum145
11BLalsot – Karauli – Dholpur180
12Jabalpur – Bhopal – Khilchipur – Aklera – Jhalawar – Kota – Bundi – Devli – Tonk – Jaipur890
12AJabalpur – Mandla – Chilpi – Simga near Raipur – Jhansi333
13Solapur – Chitradurga – Shimoga – Mangalore691
14Beawar – Sirohi – Radhanpur450
15Pathankot – Amritsar – Bhatinda – Ganganagar – Bikaner – Jaisalmer – Barmer – Samakhiali1,526
16Nizamabad – Mancherial – Bhopalpatnam – Jagdalpur460
17Panvel – Mahad – Panaji – Karwar – Udupi – Suratkal – Mangalore – Cannanore – Kozhikode – Ferokh – Pudu – Ponnani – Chavakkad – North Paravur Junction with NH 47 near Edapally at Cochin1,269
17AJunction with NH 17 near Cortalim – Murmugao19
17BPonda – Verna – Vasco40
18Junction with NH 7 near Kurnool – Nandyal – Cuddapah – Junction with NH 4 near Chittoor369
18APuthalapattu – Tirupati50
19Ghazipur – Balia – Patna240
20Pathankot – Mandi220
21Junction with NH 22 near Chandigarh – Ropar – Bilaspur – Mandi – Kullu – Manali323
21APinjore – Nalagarh – Swarghat65
22Ambala – Kalka – Shimla – Narkanda – Rampur – Indo China Border near Shipkila459
23Chas – Bokaro – Ranchi – Rourkela – Talcher – Junction with NH 42459
24Delhi – Moradabad – Bareilly – Lucknow438
24ABakshi Ka Talab – Chenhat (NH 28)17
25Lucknow – Kanpur – Jhansi – Shivpuri352
25AKm – 19 (NH 25) – Bakshi Ka Talab31
26Jhansi – Lakhnadon396
27Allahabad – Mangawan93
28Junction with NH 31 Near Barauni – Muzaffarpur – Pipra – Kothi – Gorakhpur – Lucknow570
28AJunction with NH 28 near Pipra – Kothi – Sagauli – Raxaul – Indo-Nepal Border68
28BChhapra – Bettiah – Lauriya – Bagaha – Junction with 28A at Chapwa121
28CBarabanki – Bahraich – Nanpara – Indo-Nepal Border184
29Gorakhpur – Ghazipur – Varanasi196
30Junction with NH 2 near Mohania – Patna – Bakhtiarpur230
30AFatuha – Chandi – Harnaut – Barh65
31Junction with NH 2 near Barhi – Bakhtiarpur – Mokameh – Purnea – Dalkhola – Siliguri – Sevok – Cooch Behar- North Salmara – Nalbari – Charali – Amingaon Junction with NH 371,125
31ASevok – Gangtok92
31BNorth Salmara – Junction with NH 37 near Jogighopa19
31CNear Galgalia – Bagdogra – Chalsa – Nagrakata – Goyerkata – Dalgaon – Hasimara – Rajabhat Khawa – Kochgaon – Sidili – Junction with NH 31 near Bijni235
32Junction with NH 2 near Gobindpur – Dhanbad – Chas – Jamshedpur179
33Junction with NH 2 near Barhi – Ranchi – Jamshedpur Junction with NH 6 near Baharagora352
34Junction with NH 31 near Dalkhola – Baharampur – Barasat – Dum Dum443
35Barasat – Bangaon – Petrapole on India–Bangladesh border61
36Nowgong – Dimapur (Manipur Road)170
37Junction with NH 31B near Goalpara – Guwahati – Jorabat – Kamargaon – Makum – Saikhoaghat680
37AKuarital – Junction with NH 52 near Tezpur23
38Makum – Ledo – Lekhapani54
39Numaligarh – Imphal – Palel – Indo Burma Border436
40Jorabat – Shillong – Indo Bangladesh Border near Dawki – Jowai216
41Junction with NH 6 near Kolaghat – Tamluk – Haldia Port51
42Junction with NH 6 Sambalpur Angul Junction with NH 5 near Cuttack261
43Raipur – Jagdalpur – Vizianagaram Junction with NH 5 near Natavalasa551
44Shillong – Passi – Badarpur – Agartala – Sabroom630
44AAizawl – Manu230
45Chennai – Tambaram – Tindivanam – Villupuram – Trichy – Manapparai – Dindigul- Periyakulam – Theni387
45AVillupuram – Pondicherry – Chidambaram – Nagapattinam190
45BTrichy – Viralimalai – Melur – Madurai – Tuticorin257
45CThe highway starting from its junction with NH 67 near Thanjavur – connecting Kumbakonam – Sethiyathope – Vadalur – Neyveli Township – Panruti and terminates near Vikravandi on NH-45159
46Krishnagiri – Ranipet132
47Salem – Bhavani – Coimbatore – Palghat – Trichur – Cochin – Quilon – Trivandrum – Nagercoil – Kanyakumari640
47AJunction with NH 47 at Kundanoor – Willington Island in Cochin6
47CJunction with NH 47 at Kalamassery – Vallarpadom ICTT in Cochin17
48Bangalore – Hassan – Mangalore328
49Cochin – Madurai – Dhanushkodi440
50Nasik – Junction with NH 4 near Pune192
51Paikan – Tura – Dalu149
52Baihata – Charali – Tezpur – Banderdewa – North Lakhimpur – Pasighat – Tezu – Sitapani Junction with NH 37 near Saikhoaghat850
52ABanderdewa – Itanagar – Gohpur57
52BKulajan – Dibrugarh31
53Junction with NH 44 near Badarpur – Jirighat – Silchar – Imphal320
54Dabaka – Lumding – Silchar – Aizwal – Tuipang850
54ATheriat – Lunglei9
54BVenus Saddle – Saiha27
55Siliguri – Darjeeling77
56Lucknow – Varanasi285
56AChenhat(NH 28) – Km16(NH 56)13
56BKm15(NH 56) – km 6(NH 2519
57Muzaffarpur – Darbhanga – Forbesganj – Purnea310
57AJunction of NH 57 near Forbesganj – Jogbani15
58Delhi – Ghaziabad – Meerut – Haridwar – Badrinath – Mana Pass538
59Ahmedabad – Godhra – Dhar – Indore350
59AIndore – Betul264
60Balasore – Kharagpur — Raniganj – Siuri – Moregram (junction at NH 34 )446
61Kohima – Wokha – Mokokchung – Jhanji240
62Damra – Baghmara – Dalu195
63Ankola – Hubli – Hospet – Gooty432
64Chandigarh – Rajpura – Patiala – Sangrur – Bhatinda – Dabwali256
65Ambala – Kaithal – Hissar – Fatehpur – Jodhpur – Pali690
66Pondy – Tindivanam – Gingee – Thiruvannamalai – Krishnagiri214
67Nagapattinam – Tiruchirapalli – Karur – Coimbatore – Mettupalayam – coonoor – Ooty – Gundlupet555
68Ulundrupet – Chinnasalem – Kallakkurichchi – Attur – vazhapadi – Salem134
69Nagpur – Obedullaganj350
70Jalandhar – Hoshiarpur – Hamirpur – Dharmapur – Mandi170
71Jalandhar – Moga – Sangrur -Jind- Rohtak – Rewari – Bawal307
71ARohtak – Panipat72
71BRewari – Dharuhera – Taoru – Sohna – Palwal74
72Ambala – Nahan – Paonta Sahib – Dehradun – Haridwar200
72AChhutmalpur – Biharigarh – Dehradun45
73Roorkee – Saharanpur – Yamuna Nagar – Saha – Panchkula188
74Haridwar – Nagina – Kashipur – Kichha – Pilibhit – Bareilly300
75Gwalior – Jhansi – Chhatarpur – Rewa – Renukut – Garhwa – Daltonganj – Ranchi955
76Pindwara – Udaipur – Mangalwar – Kota – Shivpuri – Jhansi – Banda – Allahabad1,007
77Hajipur – Sitamarhi – Sonbarsa142
78Katni – Shahdol – Ambikapur – Jashpurnagar – Gumla559
79Ajmer – Nasirabad – Neemuch – Mandsaur – Indore500
79AKishangarh(NH 8) – Nasirabad(NH 79)35
80Mokameh – Rajmahal – Farrakka310
81Kora – Katihar – Malda100
82Gaya – Bihar Sharif – Mokameh130
83Patna – Jahanabad – Gaya – Bodhgaya – Dhobi130
84Arrah – Buxar60
85Chhapra – Siwan – Gopalganj95
86Kanpur – Chhatarpur – Sagar – Bhopal – Dewas674
87Rampur – Pantnagar – Haldwani – Nainital83
88Shimla – Bilaspur – Hamirpur – Bhawan – NH 20115
90Baran – Aklera100
91Ghaziabad – Aligarh – Eta – Kannauj – Kanpur405
92Bhongaon – Etawah – Gwalior171
93Agra – Aligarh – Babrala – Chandausi – Moradabad220
94Hrishikesh – Ampata – Tehri – Dharasu – Kuthanur – Yamunotri160
95Kharar(Chandigarh) – Ludhiana – Jagraon – Ferozepur225
96Faizabad – Sultanpur – Pratapgarh – Allahabad160
97Ghazipur – Zamania – Saiyedraja45
98Patna – Aurangabad – Rajhara207
99Dobhi – Chatra – Chandwa110
100Chatra – Hazaribagh – Bagodar118
101Chhapra – Baniapur – Mohammadpur60
102Chhapra – Rewaghat – Muzaffarpur80
103Hajipur – Mushrigharari55
104Chakia – Sitamarhi – Jaynagar – Narahia160
105Darbhanga – Aunsi – Jaynagar66
106Birpur – Madhepura – Bihpur130
107Maheshkhunt – Sonbarsa Raj – Simri-Bakhtiarpur – Bariahi – Saharsa – Madhepura – Purnea145
108Dharasu – Uttarkashi – Yamunotri – Gangotri Dham127
109Rudraprayag – Guptkashi – Kedarnath Dham76
110Junction with NH 98 – Arwal – Jehanabad – Bandhuganj – Kako – Ekangarsarai Bihar Sharif – Junction with NH 3189
111Bilaspur – Katghora – Ambikapur on NH 78200
112Bar Jaitaran – Bilara – Kaparda – Jodhpur – Kalyanpur- Pachpadra – Baloootra – Tilwara – Bagundi – Dhudhwa – Madhasar – Barmer343
113Nimbahera – Bari – Pratapgarh – Zalod – Dahod240
114Jodhpur – Balesar – Dachhu – Pokaran180
116Tonk – Uniara – Sawai Madhopur80
117Haora – Bakkhali119
119Pauri – Najibabad – Meerut260
121Kashipur – Bubakhal252
123Barkot – Vikasnagar95
125Sitarganj – Pithorgarh201
150Aizwal – Churachandpur – Imphal – Ukhrul – Jessami – Kohima700
151Karimganj – Indo-Bangladesh border14
152Patacharkuchi – Indo-Bhutan Border40
153Ledo – Lekhapani – Indo-Myanmar – Border60
154Dhaleswar – Bairabi – Kanpui180
155Tuensang – Shamator – Meluri – Kiphire – Pfutsero342
200Raipur – Bilaspur – Raigarh – Kanaktora – Jharsuguda – Kochinda – Deoghar – Talcher – Chandikhole740
201Borigumma – Bolangir – Bargarh310
202Hyderabad – Warangal – Venkatapuram – Bhopalpatnam280
203Bhubaneswar – Puri59
204Ratnagiri – Kolhapur126
205Anantpur – Renigunta – Chennai442
206Tumkur – Shimoga – Honnavar363
207Hosur – Sarjapur – Devanhalli – Nelamangala155
208Kollam – kundara – kottarakkara – Punalur – Thenmala -Aryankavu – Sengottai – Tenkasi – Rajapalayam – Thirumangalam(Madurai)206
209Dindigul – Pollachi – Palani – Coimbatore – Annur – Kollegal – Bangalore456
210Trichy – Pudukottai – Devakottai – Ramanathapuram160
211Solapur – Osmanabad – Aurangabad – Dhule400
212Kozhikode – Mysore – Kollegal250
213Palghat – Kozhikode130
214Kathipudi – Kakinada – Pamarru270
214ADigamarru – Narsapur – Machilipatnam – Challapalle – Avanigadda – Repalle – Bapatla – Chirala – Ongole255
215Panikoili – Keonjhar – Rajamunda348
216Raigarh – Sarangarh – Saraipali80
217Raipur – Gopalpur508
218Bijapur – Hubli176
219Madanapalle – Kuppam – Krishnagiri150
220Kollam – Kottarakkara – Adoor – Kottayam – Pampady – Ponkunnam – Kanjirappalli – Mundakayam – Peermade – Vandiperiyar – Kumily – Theni265
221Vijaywada – Bhadrachalam – Jagdalpur329
222Kalyan – Ahmednagar – Tisgaon – Pathardi – Kharwandi – Balam Yelam – Jategaon – Kambi – Majalgaon – Pathri – Manwat – Parbhani – Nanded – Nirmal610
223Port Blair – Baratang – Mayabunder300
224Khordha – Nayagarh – Sonapur – Balangir298
226Perambalur – Manamadurai144
227Trichy – Chidambaram136
228Sabarmati Ashram – Nadiad – Anand – Surat – Navsari -Dandi374
229Tawang – Pasighat1,090
230Madurai – Thondi82
231Raibareli – Jaunpur169
232Ambedkarnagar (Tanda) – Banda305
232AUnnao – Lalganj (Junction of NH-232)68
233India-Nepal border – Varanasi292
234Mangalore – Belthangady – Belur – Huliyar – Sira – Chintamani – Venkatagirikota – Gudiyatham – Katpadi- Vellore – Thiruvannaamalai – Villuppuram [1]780
235Meerut – Hapur – Gulaothi – Bulandshahr66

Thursday, 23 June 2011

abaut jain sahitay

рд░ाрдЬрд╕्рдеाрдиी рдЬैрди рд╕ाрд╣िрдд्рдп Rajasthan's Jain Literature
Posted: 19 Jun 2011 09:46 PM PDT
рдЦ्рдпाрдд рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдХी рдкрд░рдо्рдкрд░ा рдХे рдЬैрд╕े рд╣ी, рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди рдХे рдЗрддिрд╣ाрд╕ рдХे рд▓िрдП рдЬैрди рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдХा рднी рд╡िрд╢ेрд╖ рдорд╣рдд्рд╡ рд╣ै। рдпрд╣ рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдЬैрди рдоुрдиिрдпों, рдЖрдЪाрд░्рдпों рддрдеा рд╢्рд░ाрд╡рдХों рдж्рд╡ाрд░ा рд▓िрдЦा рдЧрдпा рдоूрд▓рдд: рдЬैрди рдзрд░्рдо рдХे рдЙрдкрджेрд╢ों рдХी рд╡िрд╡ेрдЪрдиा, рддीрдерд░्ंрдХрд░ों рдХी рдорд╣рдд्рддा, рдЬैрди рдоंрджिрд░ों рдХे рдЙрдд्рд╕рд╡, рд╕ंрдШ рдпाрдд्рд░ाрдУं рдХे рдЗрдд्рдпाрджि рд╕े рд╕рдо्рдмрди्рдзिрдд рд╣ै। рдХिрди्рддु рдЗрд╕рд╕े рдХрдИ рдРрддिрд╣ाрд╕िрдХ рд╕ूрдЪрдиाрдУं рдХा рднी рдЬ्рдЮाрди рдк्рд░ाрдк्рдд рд╣ोрддा рд╣ै। рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди рдХे рдк्рд░рдд्рдпेрдХ рдЧांрд╡ рдФрд░ рдирдЧрд░ рдоें рдЬैрди рд╢्рд░ाрд╡рдХों рдХा рдиिрд╡ाрд╕ рд╣ै, рдЕрдд: рд▓рдЧрднрдЧ рд╕рднी рд╕्рдеाрдиों рдкрд░ рдЬैрди рдоंрджिрд░ рдПрд╡ं рдЙрдкाрд╕рдХों рдоें рдЬैрди рд╕ाрдзुрдУं рдХा рдЖрд╡ाрдЧрдорди рд░рд╣рддा рд╣ै। рд╡рд░्рд╖ा рдХे рдЪाрд░ рдорд╣िрдиों рдоें рд╕ाрдзु рдЬрди рдПрдХ рд╣ी рд╕्рдеाрди рдкрд░ рд░рд╣рддे рд╣ुрдП рдЪрддुрд░्рдоाрд╕ рд╡्рдпрддीрдд рдХрд░рддे рд╣ैं। рдЬрд╣ां рд╡े рд╕рдордп рдХा рд╕рджुрдкрдпोрдЧ рдЪिрди्рддрди, рдордирди рдФрд░ рдк्рд░рд╡рдЪрди рдоें рдХрд░рддे рд╣ैं। рдЪिрди्рддрди рдордирди рдХे рд╕ाрде-рд╕ाрде рдЙрдирдоें рд╕ाрдзु рд▓ेрдЦрди-рдкрдарди рдХा рдХाрд░्рдп рднी рдХрд░рддे рд╣ैं। рдРрд╕ा рд▓ेрдЦрди рджो рдк्рд░рдХाрд░ рдХो рд╣ोрддा рд╣ै-
(рдПрдХ) рдк्рд░ाрдЪीрди рдЬैрди реард╖िрдпों рдХी рдк्рд░рддिрд▓िрдкि рдХрд░рдиा
(рджो) рдиिрдЬ рдЕрдиुрднрд╡ рдЕрди्рдп рдзाрд░्рдоिрдХ рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рдк्рд░рдХ्рд░िрдпाрдУं рдХो рдЖрд▓ेрдЦाрдмрдж्рдз рдХрд░рдиा।
рдЗрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рджोрдиों рд╣ी рдк्рд░рдХाрд░ рдХे рд▓ेрдЦрди рдоें рдк्рд░рдд्рдпрдХ्рд╖ рдпा рдЕрдк्рд░рдд्рдпрдХ्рд╖ рд░ुрдк рд╕े рддрдд्рдХाрд▓ीрди рдкрд░िрд╕्рдеिрддिрдпों рдХा рд╕рдоाрд╡ेрд╢ рд╣ो рдЬाрдиा рд╕्рд╡ाрднाрд╡िрдХ рд░рд╣рддा рд╣ै। рдпрдж्рдпрдкि рдЗрд╕рдоें рдХрдИ рдмाрд░ рд╢्рд░ुрддि-рдкрд░рдо्рдкрд░ा рдХे рдХाрд░рдг "рдЗрддिрд╣ाрд╕-рдн्рд░рдо' рдХी рд╕рдо्рднाрд╡рдиाрдПं рднी рд░рд╣рддी рд╣ै рдкрд░ рдЗрддिрд╣ाрд╕-рдмोрдз рдХी рджृрд╖्рдЯि рд╕े рдЗрдирдХी рддрде्рдпрдкрд░рдХрддा рдЗрди्рд╣ें рдк्рд░рдоाрдгिрдХ-рд╕ाрдзрди рдХे рд╕рдордХрдХ्рд╖ рд░рдЦ рджेрддी рд╣ै। рд╕рдо्рд╡рдд् рддिрдеि рдПрд╡ं рдмाрд░ рдХी рд╕ूрдЪрдиाрдУं рдХे рд░ुрдк рдоें рдЙрдкाрд╕рдХों рдоें рд░рдЪिрдд рд╕ाрд╣िрдд्рдп рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди рд╣ी рдирд╣ीं рд╡рд░рди् рднाрд░рддीрдп рдЗрддिрд╣ाрд╕ рдХी рдХрдИ рдЕрдиुрдоाрдиिрдд рдРрддिрд╣ाрд╕िрдХ рдШрдЯрдиाрдУं рдХी рдЧुрдд्рдеिрдпों рдХो рдЦोрд▓рдиे рдоें рд╕рдХ्рд╖рдо рд╣ै। рдЬैрди рдоुрдиिрдпों рдХे рдкंрдЪ рдорд╣ाрд╡्рд░рддों рдоें рдЭूрда рдирд╣ीं рдмोрд▓рдиे рдХा рдПрдХ рд╡्рд░рдд рд╣ै рдЕрдд: рдЬो рдХुрдЫ рдЙрди्рд╣ोंрдиे рджेрдЦा, рд╕ुрдиा рдФрд░ рдкрд░рдо्рдкрд░ा рд╕े рдк्рд░ाрдк्рдд рд╣ुрдЖ, рдЙрд╕े рдЙрд╕ी рд░ुрдк рдоें рд▓िрдЦрдиे рдХा рднी рдк्рд░рдпрдд्рди рдХिрдпा। рдЗрд╕ рджृрд╖्рдЯि рд╕े рдоि рдмाрдд рдирд╣ीं рд▓िрдЦी рдЬाрдиे рдХे рдк्рд░рддि рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдкूрд░ी рд╕ाрд╡рдзाрдиी рд░рдЦी। рдЬैрдиाрдЪाрд░्рдп рдПрд╡ं рдоुрдиिрдпों рдХो рд╡ैрд╕े рднी рдХिрд╕ी рд░ाрдЬा рдХो, рдЕрдзिрдХाрд░ी рдХो рдпा рдХрд░्рдордЪाрд░ी рдХो рдк्рд░рд╕рди्рди рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рд╕рдЪ्рдЪी рдШрдЯрдиाрдУं рдХो рдЫिрдкाрдиे рдФрд░ рдХрд▓्рдкिрдд рдмाрддों рдХो рдЬोреЬрдиे рдХी рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддा рдирд╣ीं рдеी, рдЗрд╕ीрд▓िрдП рдЕрди्рдп рдХрд╡िрдпों рдФрд░ рд▓ेрдЦрдХों рдХी рдЕрдкेрдХ्рд╖ा рдЗрдирдХे рдЧ्рд░рди्рде рдЕрдзिрдХ рдк्рд░ाрдоाрдгिрдХ рдХрд╣े рдЬा рд╕рдХрддे рд╣ैं।
рддीрд░्рдеाрдЯрди рдФрд░ рд╕्рдеाрди рдн्рд░рдордг рдХрд░рддे рд╣ुрдП рдЬैрди рдпाрдд्рд░िрдпों рдж्рд╡ाрд░ा рд░ाрдЬ्рдп, рдк्рд░ांрдд, рдирдЧрд░, рдЧांрд╡, рд░ाрдЬा, рд╕ाрдорди्рдд, рдоंрдд्рд░ी, рдЬैрди рдПрд╡ं рдЬैрдиेрддрд░ рдзाрд░्рдоिрдХ рдд्рдпौрд╣ाрд░-рдЙрдд्рд╕рд╡, рдЬाрддि рдЧोрдд्рд░ рдЖрджि рдХрдИ рдмाрддों рдХा рд╕рдоाрд╡ेрд╢ рдЙрдирдХी рд╕्рдоृрддि рдоें рдЙрдд्рдХीрд░्рдг рд╣ो рдЬाрддा рдеा рдПрд╡ं рд▓ेрдЦрди рдоें рд╡िрдХीрд░्рдг। рдЗрд╕ीрд▓िрдП рдЬिрдиाрд▓рдп рд╕ंрдЧ्рд░рд╣िрдд рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдХो рдРрддिрд╣ाрд╕िрдХ рд╕ूрдЪрдиाрдУं рдоें рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╕ाрдзрди рдХрд╣рдиा рдПрдХ рдРрддिрд╣ाрд╕िрдХ рд╕рдд्рдп рд╣ै।
рдк्рд░ाрдк्рдд рдЬैрди рд╕ाрд╣िрдд्рдп рднाрд╖ा рдХी рджृрд╖्рдЯि рд╕े рд╕ंрд╕्рдХृрдд, рдк्рд░ाрдХृрдд, рдЕрдкрдн्рд░ंрд╢, рд░ाрдЬрд╕्рдеाрдиी рдХे рдЕрддिрд░िрдХ्рдд рдЧुрдЬрд░ाрддी рдПрд╡ं рдХрди्рдиреЬ рднाрд╖ा рдоें рд▓िрдЦा рдЧрдпा рд╣ै।
рд╕ंрд╕्рдХृрдд, рдк्рд░ाрдХृрдд рдПрд╡ं рдЕрдкрдн्рд░ंрд╢ рдоें рд▓िрдЦे рдЧрдП рдЪрд░िрдд рдпा рдЪрд░िрдпрдЙ рдоें рддीрд░्рдердХрд░ों рдХी рд╕्рддुрддि, рдЧुрд░ु рдЙрдкाрд╕рдиा рдЕрдерд╡ा рд╕ाрд╣िрдд्рдпिрдХ-рдиाрдпрдХ рдкрд░ рдЙрдж्рдзрдд рдХोрдИ рд╕ंрджेрд╢ рдоुрдЦ्рдп рд╡िрд╖рдп рд╣ोрддा рд╣ै। рдкрд░ рдЗрдирдоें рдЗрддिрд╣ाрд╕ рдХे рд▓िрдП рднी рд╕ाрдордЧ्рд░ी рдоिрд▓ рдЬाрддी рд╣ै, рдЬैрд╕े рд╢्рд░ी рдХрд▓्рдХाрд╕ूрд░ि рдЪрд░िрддрдо рдЕрдерд╡ा рдХрд▓्рдХाрдЪाрд░्рдп рдХрдеाрдирдХ рд╕े рдЬ्рдЮाрдд рд╣ोрддा рд╣ै рдХि релрен рдЗрд╕्рд╡ी рдкूрд░्рд╡ рд╢рдХ рдиाрдордХ рдЖрдХ्рд░рдордгрдХाрд░ी рдЬाрддि рдиे рдкрд╢्рдЪिрдо рдоाрд▓рд╡ा рдоें рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди рдХे рднू-рднाрдЧ рд╣ोрддे рд╣ुрдП рдк्рд░рд╡ेрд╢ рдХिрдпा рдеा।
рдЗрд╕ी рдк्рд░рдХाрд░ рдоुрдиि рдЬिрди рд╡िрдЬрдп рдж्рд╡ाрд░ा рд╕рдо्рдкाрджिрдд рдк्рд░ाрдЪीрди рдЬैрди рдЧ्рд░рди्рде рдк्рд░рднाрд╡рдХ рдЪрд░िрдд рдоाрд▓рд╡ा рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдХे рдЕрди्рддрд░्рдЧрдд рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди рдХे рднू-рднाрдЧ рдХी рд╕ूрдЪрдиा рдк्рд░рджाрди рдХрд░рддा рд╣ै।
"рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рд╕ूрдд्рд░ рдиिрдпुрдХ्рддि' рдЬो рдХि рдИрд╕ा рдХी рдк्рд░рдердо рд╢рддाрдм्рджी рдоें рд▓िрдЦी рдЧрдИ рдеी, рдЗрд╕рдХी рдЯीрдХा рдЬो резрезрекрез рдИ. рдоें рдкुрди: рд╕ृрдЬрди рдХी рдЧрдИ, рдоें рддрдд्рдХाрд▓ीрди рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди рдХे рд░ाрдЬрдиीрддिрдХ рдЬीрд╡рди рд╣ी рдирд╣ीं рд╡рд░рди् рд╕ाрдоाрдЬिрдХ-рдЖрд░्рдеिрдХ рдЬीрд╡рди рдХे рд╡िрд╡िрдз рдкрдХ्рд╖ों рдХा рдЕрдЪ्рдЫा рдЙрд▓्рд▓ेрдЦ рдХрд░рддी рд╣ै। "рд╡िрдорд▓ рд╕ूрд░ि' рдХे рдк्рд░ाрдХृрдд рдоें рд▓िрдЦे рдЧрдП рдЧ्рд░рди्рде "рдкрджःрдордЪрд░िрдп' рд╕े резреирд╡ीं рд╢рддाрдм्рджी рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди рдоुрдЦ्рдпрдд: рдЬैрд╕рд▓рдоेрд░ рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдХे рдмाрд░े рдоें рдЬ्рдЮाрдд рд╣ोрддा рд╣ै рдпрдж्рдпрдкि рдЗрд╕рдХा рдоूрд▓ рдИрд╕ा рдХी рддीрд╕рд░ी рд╕рджी рд╣ै। ренрд╡ीं рдИрд╕्рд╡ी рддрдХ рдРрд╕े рд╣ी рдХрдИ рд╕ूрдЪрдиाрдкрд░рдХ рдЬैрди рдЧ्рд░ंрде рдЕрднी рднी рдкूрд░्рдгрдд: рдЦोрдЬ рдХे рд╡िрд╖рдп рд╣ैं।
рдЪिрдд्рддौреЬ рдХ्рдпोंрдХि рдк्рд░ाрдЪीрдирдХाрд▓ рд╕े рд╣ी рдЬैрдиाрдЪाрд░्рдпो рдоें рдЖрд╡ाрдЧрдорди рдХा рдоुрдЦ्рдп рдХेрди्рдж्рд░ рд░рд╣ा рдеा рдЕрдд: рдпрд╣ां рдХे рдПрдХ рдк्рд░рдоुрдЦ рдЬैрди рд╡िрдж्рд╡ाрди рдПрд▓ाрдЪाрд░्рдп рдХी рд╢िрд╖्рдп рдкрд░рдо्рдкрд░ा рдоें рдоुрдиी рд╡ीрд░рд╕ेрди, рдЬिрдирд╕ेрди, рдЧुрдгрднрдж्рд░, рд▓ोрдХрд╕ेрди рдЖрджि рдж्рд╡ाрд░ा рдХрдИ рдЧ्рд░рди्рде рд░рдЪे рдЧрдП рдеे। рдЗрдирдХे рд▓िрдЦे рдЧ्рд░ंрдеों рдоें рдоुрдЦ्рдпрдд: "рдЬрдпрдзрд╡рд▓ा рдЯीрдХा', "рдЧрдз рдХрдеाрдоृрддрдХ' рддрдеा рдЙрдд्рддрд░ рдкुрд░ाрдг рд╣ैं। рдЗрдирдоें рдк्рд░ाрдЪीрди рд░ाрд╖्рдЯ्рд░рдХूрдЯ рдпा рд░ाрдаौреЬ рд╡ंрд╢ рдХे рд╢ाрд╕рдХों рдХा рдЗрддिрд╣ाрд╕ рдоिрд▓рддा рд╣ै।
рдЖрдЪाрд░्рдп рд╣рд░िрднрдж्рд░ рд╕ूрд░ि рдЪिрдд्рддोреЬ рдиिрд╡ाрд╕ी рдеे рдЬिрдирдХा рдХाрд░्рдпрдХ्рд╖ेрдд्рд░ рднीрдирдоाрд▓ рд░рд╣ा। рдЗрди्рд╣ोंрдиे "рд╕рдорд░ाрдЪ्рдп рдХрд╣ा' рдПрд╡ं "рдзूрд░्рддाрд░рди्рдпाрди' рдХी рд░рдЪрдиा рдХी рдеी। репреорен рдИ. рдХे рд▓рдЧрднрдЧ рд▓िрдЦे рдЗрди рдЧ्рд░рди्рдеों рдоें рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди рдХे рдЬрдирдЬीрд╡рди рдХे рд╡िрд╡िрдз рдкрдХ्рд╖ों рдХा рд╡рд░्рдгрди рдЙрдкрд▓рдм्рдз рд╣ोрддा рд╣ै। "рд╕рдорд░ाрдЪ्рдп рдХрд╣ा' рдХो резреиремрен рдИ. рдХे рд▓рдЧрднрдЧ рдкुрди: рдк्рд░рдзुрдо्рди рд╕ूрд░ि рдж्рд╡ाрд░ा рд╕ंрдХ्рд╖िрдк्рдд рд░ुрдк рдоें рд▓िрдЦा рдЧрдпा। рдЗрд╕рдоें рдкृрде्рд╡ीрд░ाрдЬ рдЪौрд╣ाрди рдХाрд▓ीрди рдк्рд░рд╢ाрд╕рдиिрдХ рдПрд╡ं рдЖрд░्рдеिрдХ рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдХा рдХрдеाрд╡рд╕्рддु рдХे рдЕрди्рддрд░्рдЧрдд рдЙрд▓्рд▓ेрдЦ рдХिрдпा рд╣ुрдЖ рдк्рд░ाрдк्рдд рд╣ोрддा рд╣ै।
ренренрео рдИ. рдоें рдЬाрд▓ोрд░ рдоें рд▓िрдЦी рдЧрдИ рдЕрди्рдп рдк्рд░ाрдХृрдд рдЬैрди рд░рдЪрдиा "рдХुрд╡рд▓рдп рдоाрд▓ा рдХрд╣ा' рднी рдк्рд░рддिрд╣ाрд░ рд╢ाрд╕рдХ рд╡рдд्рд╕рд░ाрдЬ рдХे рд╢ाрд╕рди рдФрд░ рд╕рдоाрдЬ рдХा рд╡рд░्рдгрди рдХрд░рддी рд╣ै। рдЙрдж्рдпोрддрди рд╕ूрд░ि рдж्рд╡ाрд░ा рд▓िрдЦी рдЗрд╕ рдХрд╣ा рдЕрд░्рдеाрдд рдХрдеा рдоें рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди рдХी рдзाрд░्рдоिрдХ рджрд╢ा рдкрд░ рдЕрдЪ्рдЫा рдк्рд░рдХाрд╢ рдбाрд▓ा рдЧрдпा рд╣ै। рдЪрди्рдж्рд░рдк्рд░рдн рд╕ूрд░िрдХृрдд "рдк्рд░рднाрд╡рдХ рдЪрд░िрдд' рддрдеा рдмрдк्рдкрднрдЯ्рдЯि рдк्рд░рдмрди्рдз рдоें рднी рдк्рд░рддिрд╣ाрд░ рд╢ाрд╕рдХों рдХे рдЗрддिрд╣ाрд╕ рдкрд░ рдЯिрдк्рдкрдгिрдпां рдЙрдкрд▓рдм्рдз рд╣ोрддी рд╣ै। рдпрд╣ рдЧ्рд░ंрде рдирд╡ीं рд╢рддाрдм्рджी рдоें рд▓िрдЦे рдЧрдП рдеे। рдкрд░рдо्рдкрд░ा рдХाрд▓ीрди рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди рдкрд░ рдк्рд░рдХाрд╢ рдбाрд▓рдиे рд╡ाрд▓े рдЧ्рд░рди्рдеों рдоें рдЬिрдирдк्рд░рдн рд╕ूрд░ि рдж्рд╡ाрд░ा рдк्рд░рдгिрдд "рддीрд░्рдердХрд▓्рдк' рдпा рд╡िрд╡िрдз рддीрд░्рде рдХрд▓्рдк, рдоुрдиि рдЪрди्рдж्рд░ рдХा "рдЕрдорд░ рдЕрд░िрдд' (резрезрекрео рдИ.) рдХे рдиाрдо рд▓िрдП рдЬा рд╕рдХрддे рд╣ैं।
резреирд╡ीं рд╢рддाрдм्рджी рдХे рдмрдзाрд╡рдгा-рдЧीрдд рд╕े рдЬैрди рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдоें рдк्рд░рдмрди्рдз-рдХाрд╡्рдп, рдлाрдЧु, рдЪोрдкाрдИ, рдЙрдкрд▓рдм्рдз рд╣ोрдиे рд▓рдЧрддे рд╣ैं। рд╡िрд╖рдп рдХी рджृрд╖्рдЯि рд╕े рдлाрдЧु рдоें рд╡рд╕рди्рдд реарддु рдХा рд╕्рд╡ाрдЧрдд рдкूрдЬा рдЖрджि рдХा рдЪिрдд्рд░рдг, рдмрдзाрд╡рдгा-рдЧीрдд рдоें рд╕्рд╡ाрдЧрдд рдХे рдЧीрдд рдЙрд▓्рд▓ेрдЦिрдд рд░рд╣рддे рд╣ैं। рдЗрди рд╕्рд░ोрддों рдоें рдЬैрди рдЗрддिрд╣ाрд╕ рдХे рд╕ाрде-рд╕ाрде рд╕ांрд╕्рдХृрддिрдХ рдЗрддिрд╣ाрд╕ рдХो рдЬाрдирдиे рдХे рд▓िрдП рдЕрдЪ्рдЫ рд╡िрд╡рд░рдг рдк्рд░ाрдк्рдд рд╣ोрддे рд╣ैं।
рдЗрд╕ी рд╕рджी рдХी рдЬैрди рд░ाрд╕ рд░рдЪрдиाрдУं рдоें резреирейреи рдИ. рдоें рд▓िрдЦा рдЧрдпा рдкाрд▓्рд╣рдг рдХृрдд рдиेрдоि рдЬिрдгрдж рд░ाрд╕ो рдпा рдЖрдмू рд░ाрд╕ рдРрддिрд╣ाрд╕िрдХ рд╕ाрдордЧ्рд░ी рдХे рд▓िрдП рдЙрдкрдпोрдЧी рд╣ै। рдЗрд╕ рд░ाрд╕ों рдоें рдЖрдмू рдоें рд╡िрдорд▓ рдоंрдд्рд░ी рдж्рд╡ाрд░ा рдмрдирд╡ाрдП рдЧрдП реард╖рднрджेрд╡ рдХे рдоंрджिрд░ рд╕рд╣िрдд рд╕ोрд▓ंрдХी рдирд░ेрд╢ рд▓ूрдг рдк्рд░рд╕ाрдж рдХे рдоंрдд्рд░ी рд╡ाрд╕्рддुрдкाрд▓ рдПрд╡ं рддेрдЬрдкाрд▓ рдж्рд╡ाрд░ा рд╡िрднिрди्рди рдоंрджिрд░ों рдХे рдиिрд░्рдоाрдг, рдЬिрд░्рдгोрдж्рдзाрд░ рдПрд╡ं рдк्рд░рддिрдоा-рдк्рд░рддिрд╖्рдаा рдХा рд╡рд░्рдгрди рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣ै।
резрекрд╡ीं рд╢рддाрдм्рджी рдоें рдорд╣ाрд╡ीрд░ рд░ाрд╕ (рд╡ि.рд╕ं. резрейрейреп), рдЬिрди рдЪрдж्рд░ рд╕ूрд░ि рд╡рд░्рдгрдиा рд░ाрд╕ рдЖрджि рдоुрдЦ्рдп рд╣ै। рдЗрди рд░ाрд╕ों рдоें рджिрд▓्рд▓ी рд╕ुрд▓्рддाрди рдХुрддुрдмрдж्рджीрди рдХा рд╡рд░्рдгрди рдЖрддा рд╣ै।
резрелрд╡ीं рд╢рддाрдм्рджी рдоें рд╕рдордпрдк्рд░рдн рдЧрдгि рдж्рд╡ाрд░ा рд▓िрдЦा рдЧрдпा "рд╢्рд░ी рдЬिрдирднрдж्рд░ рд╕ूрд░ि рдЧुрд░ुрд░ाрдЬ рдкрдЯ्рдЯाрдорднिрд╖ेрдХ рд░ाрд╕' рдоें рдЬैрди рд╕рдоाрдЬ рдХी рдзाрд░्рдоिрдХ рдк्рд░рдХ्рд░िрдпाрдУं рдХे рд╡рд░्рдгрди рдоें рдоेрд╡ाреЬ рдХे рд╢ाрд╕рдХ рд░ाрдгा рд▓ाрдЦा (резрейреореи рдИ. рд╕े резрекреирез рдИ.) рдХे рд╢ाрд╕рди рдкрд░ рднी рдк्рд░рдХाрд╢ рдбाрд▓рддा рд╣ै।
рд╡ि.рд╕ं. резрекрекрел рдЕрд░्рдеाрдд् резрейреорео рдИ. рдоें рдЪांрдж рдХрд╡ि рдиे рднрдЯ्рдЯाрд░рдХ рджेрд╡ рд╕ुрди्рджрд░ рдЬी рд░ाрд╕ рдПрд╡ं резрелрд╡ीं рд╢рддाрдм्рджी рдоें рд╕ंрдЧ्рд░рд╣िрдд рдЬिрдирд╡рд░्рдж्рдзрди рд╕ूрд░ि рд░ाрд╕ рдоें рдЖрдЪाрд░्рдп рдкрд░рдо्рдкрд░ा рдХे рд╕ाрде рд╣ी рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди рдХे рдХुрдЫ рдирдЧрд░ों рдХा рд╡рд░्рдгрди рдк्рд░ाрдк्рдд рд╣ोрддा рд╣ै।
рд░ाрд╕ों рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдХे рдЕрддिрд░िрдХ्рдд рдХाрд╡्рдп рдк्рд░рдмрди्рдз, рдЪोрдкाрдИ, рд╡िрд╡ाрд╣рд▓ो рдЖрджि рд╕ाрд╣िрдд्рдп рд╡िрдж्рдпा рдХे рдЕрди्рддрд░्рдЧрдд рд▓िрдЦी рд╣ुрдИ рдРрддिрд╣ाрд╕िрдХ рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдХृрддिрдпों рдоें рдЪौрд╣ाрди рдХे рдЗрддिрд╣ाрд╕ рд╣ेрддु резрелрд╡ीं рд╢рддाрдм्рджी (резрекрежрей рдИ.) рдХा рдЧ्рд░ंрде рд╣рдоीрд░ рдорд╣ाрдХाрд╡्рдп рдоुрдЦ्рдп рд╣ै। рдпрд╣ рдХाрд╡्рдп рдирдпрди рдЪрди्рдж्рд░ рд╕ूрд░ि рдж्рд╡ाрд░ा рд░рдг рдердо्рднोрд░ рдХे рдЪौрд╣ाрди рд╢ाрд╕рдХों рдХे рдмाрд░े рдоें рд▓िрдЦा рдЧрдпा рдеा।
рд╡ि.рд╕ं. резренрекреи/резренреорел рдИ. рдоें рд▓िрдЦी рдЧрдИ "рднीрдо рдЪोрдкाрдИ' рдХी рд░рдЪрдиा рдХीрд░्рддिрд╕ाрдЧрд░ рд╕ूрд░ि рдХे рдПрдХ рд╢िрд╖्рдп рдиे рдХी рдеी। рджрдХ्рд╖िрдгी рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди рдХी рд░िрдпाрд╕рдд рдбूंрдЧрд░рдкुрд░ рдХे рд╢ाрд╕рдХ рдЬрд╕рд╡рди्рдд рд╕िंрд╣ рдХी рд░ाрдиी, рдбूंрдЧрд░рдкुрд░ рдХे рдЧांрд╡ рдЬो рдЪोрдкाрдИ рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рейрелрежреж рдеे, рдХा рдЙрд▓्рд▓ेрдЦ, рдЖрд╕рдкुрд░ рдХे рдЬाрдЧीрд░рджाрд░ рдХा рдЙрд▓्рд▓ेрдЦ, рдзुрд▓ेрд╡ рдЕрд░्рдеाрдд реард╖рднрджेрд╡ рдХी рдпाрдд्рд░ा рдХा рд╡рд░्рдгрди рдЖрджि рд╡िрд╖рдп рдЗрд╕ рдХृрддि рдоें рд╕рдо्рдоिрд▓िрдд рд╣ैं। рдЗрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рдпрд╣ рдЪोрдкाрдЗ рдЗрддिрд╣ाрд╕ рдХे рд▓िрдП рдЙрдкрдпोрдЧी рд╕िрдж्рдз рд╣ो рд╕рдХрддी рд╣ै। рдЬैрди-рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдоें рдЖрдЪाрд░्рдпाрджि рдж्рд╡ाрд░ा рд░рдЪे рдЧрдпे рдЧीрддों рдХा рднी рд╕ूрдЪрдиा рдкрд░рдХ рдорд╣рдд्рд╡ рд╣ै, рдПрдХ рдУрд░ рдЧीрдд рдЬрд╣ां рдк्рд░ाрдЪीрди рдШрдЯрдиाрдУं рдХी рдРрддिрд╣ाрд╕िрдХ рдЬाрдирдХाрд░ी рдХे рдмрд╣ुрдд рдмреЬे рд╕ाрдзрди рд╣ै, рд╡рд╣ां рджूрд╕рд░ी рдУрд░ рддाрдд्рдХाрд▓िрдХ рдкрд░िрд╕्рдеिрддिрдпों рдкрд░ рд▓ोрдХ рд╣ृрджрдп рдХी рд╕рдоीрдХ्рд╖ा рдХा рд╡िрд╡рд░рдг рднी рдЗрди рдЧीрддों рдоें рдоिрд▓ рдЬाрддा рд╣ै।
рдЗрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рдиिрд╖्рдХрд░्рд╖рдд: рдХрд╣ा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै рдХि рдЬैрди рд╕ाрд╣िрдд्рдп рд╡िрд╡рд░рдгाрдд्рдордХ рдзाрд░्рдоिрдХ рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдХी рд╢्рд░ेрдгी рдоें рдЖрддे рд╣ुрдП рднी рдРрддिрд╣ाрд╕िрдХ рд╕ूрдЪрдиाрдУं рдХे рд▓िрдП рдЕрдЪ्рдЫे рд╕ाрдзрди рд╣ैं।

abaut rajasthan

Monday, 20 June 2011

INFORMATION FOR RAJASTHAN

рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди рдХी рдЪोрд╣рд░ी рдЗрд╕े рдПрдХ рдкрддंрдЧाрдХाрд░ рдЖрдХृрддि рдк्рд░рджाрди рдХрд░рддा рд╣ै। рд░ाрдЬ्рдп реирей реж рд╕े рейреж реж рдЕрдХ्рд╖ांрд╢ рдФрд░ ремреп реж рд╕े ренрео реж рджेрд╢ाрди्рддрд░ рдХे рдмीрдЪ рд╕्рдеिрдд рд╣ै। рдЗрд╕рдХे рдЙрдд्рддрд░ рдоें рдкाрдХिрд╕्рддाрди, рдкंрдЬाрдм рдФрд░ рд╣рд░िрдпाрдгा, рджрдХ्рд╖िрдг рдоें рдордз्рдпрдк्рд░рджेрд╢ рдФрд░ рдЧुрдЬрд░ाрдд, рдкूрд░्рд╡ рдоें рдЙрдд्рддрд░ рдк्рд░рджेрд╢ рдФрд░ рдордз्рдпрдк्рд░рджेрд╢ рдПрд╡ं рдкрд╢्рдЪिрдо рдоें рдкाрдХिрд╕्рддाрди рд╣ै।
рд╕िрд░ोрд╣ी рд╕े рдЕрд▓рд╡рд░ рдХी рдУрд░ рдЬाрддी рд╣ुрдИ рекреореж рдХि.рдоी. рд▓рдо्рдмी рдЕрд░ाрд╡рд▓ी рдкрд░्рд╡рдд рд╢्рд░ृंрдЦрд▓ा рдк्рд░ाрдХृрддिрдХ рджृрд╖्рдЯि рд╕े рд░ाрдЬ्рдп рдХो рджो рднाрдЧों рдоें рд╡िрднाрдЬिрдд рдХрд░рддी рд╣ै। рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди рдХा рдкूрд░्рд╡ी рд╕рдо्рднाрдЧ рд╢ुрд░ु рд╕े рд╣ी рдЙрдкрдЬाрдК рд░рд╣ा рд╣ै। рдЗрд╕ рднाрдЧ рдоें рд╡рд░्рд╖ा рдХा рдФрд╕рдд релреж рд╕े.рдоी. рд╕े репреж рд╕े.рдоी. рддрдХ рд╣ै। рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди рдХे рдиिрд░्рдоाрдг рдХे рдкрд╢्рдЪाрдд् рдЪрдо्рдмрд▓ рдФрд░ рдоाрд╣ी рдирджी рдкрд░ рдмреЬे-рдмреЬे рдмांрдз рдФрд░ рд╡िрдж्рдпुрдд рдЧृрд╣ рдмрдиे рд╣ैं, рдЬिрдирд╕े рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди рдХो рд╕िंрдЪाрдИ рдФрд░ рдмिрдЬрд▓ी рдХी рд╕ुрд╡िрдзाрдПं рдЙрдкрд▓рдм्рдз рд╣ुрдИ рд╣ै। рдЕрди्рдп рдирджिрдпों рдкрд░ рднी рдордз्рдпрдо рд╢्рд░ेрдгी рдХे рдмांрдз рдмрдиे рд╣ैं। рдЬिрдирд╕े рд╣рдЬाрд░ों рд╣ैрдХ्рдЯрд░ рд╕िंрдЪाрдИ рд╣ोрддी рд╣ै। рдЗрд╕ рднाрдЧ рдоें рддाрдо्рдмा, рдЬрд╕्рддा, рдЕрдн्рд░рдХ, рдкрди्рдиा, рдШीрдпा рдкрдд्рдерд░ рдФрд░ рдЕрди्рдп рдЦрдиिрдЬ рдкрджाрд░्рдеों рдХे рд╡िрд╢ाрд▓ рднрдг्рдбाрд░ рдкाрдпे рдЬाрддे рд╣ैं।
рд░ाрдЬ्рдп рдХा рдкрд╢्рдЪिрдоी рд╕ंрднाрдЧ рджेрд╢ рдХे рд╕рдмрд╕े рдмреЬे рд░ेрдЧिрд╕्рддाрди "рдеाрд░рдкाрдХрд░' рдХा рднाрдЧ рд╣ै। рдЗрд╕ рднाрдЧ рдоें рд╡рд░्рд╖ा рдХा рдФрд╕рдд резреи рд╕े.рдоी. рд╕े рейреж рд╕े.рдоी. рддрдХ рд╣ै। рдЗрд╕ рднाрдЧ рдоें рд▓ूрдиी, рдмांреЬी рдЖрджि рдирджिрдпां рд╣ैं, рдЬो рд╡рд░्рд╖ा рдХे рдХुрдЫ рджिрдиों рдХो рдЫोреЬрдХрд░ рдк्рд░ाрдп: рд╕ूрдЦी рд░рд╣рддी рд╣ैं। рджेрд╢ рдХी рд╕्рд╡рддंрдд्рд░рддा рд╕े рдкूрд░्рд╡ рдмीрдХाрдиेрд░ рд░ाрдЬ्рдп рдЧंрдЧाрдирд╣рд░ рдж्рд╡ाрд░ा рдкंрдЬाрдм рдХी рдирджिрдпों рд╕े рдкाрдиी рдк्рд░ाрдк्рдд рдХрд░рддा рдеा। рд╕्рд╡рддंрдд्рд░рддा рдХे рдмाрдж рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди рдЗрдг्рдбрд╕ рдмेрд╕िрди рд╕े рд░ाрд╡ी рдФрд░ рд╡्рдпाрд╕ рдирджिрдпों рд╕े релреи.рем рдк्рд░рддिрд╢рдд рдкाрдиी рдХा рднाрдЧीрджाрд░ рдмрди рдЧрдпा। рдЙрдХ्рдд рдирджिрдпों рдХा рдкाрдиी рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди рдоें рд▓ाрдиे рдХे рд▓िрдП рд╕рди् резрепрелрео рдоें рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди рдирд╣рд░ (рдЕрдм рдЗंрджिрд░ा рдЧांрдзी рдирд╣рд░) рдХी рд╡िрд╢ाрд▓ рдкрд░िрдпोрдЬрдиा рд╢ुрд░ु рдХी рдЧрдИ। рдпрд╣ рдкрд░िрдпोрдЬрдиा рд╕рди् реирежрежрел рддрдХ рд╕рдо्рдкूрд░्рдг рд╣ोрдЧी। рдЗрд╕ рдкрд░िрдпोрдЬрдиा рдкрд░ рейрежрежреж рдХрд░ोреЬ рд░ु. рд╡्рдпрдп рд╣ोрдиे рдХा рдЕрдиुрдоाрди рд╣ै। рдЗрд╕ рд╕рдордп рдЗрд╕ рдкрд░ резремрежреж рдХрд░ोреЬ рд░ु. рд╡्рдпрдп рд╣ो рдЪुрдХे рд╣ैं। рдЕрдм рддрдХ ремрекреп рдХि.рдоी. рд▓рдо्рдмी рдоुрдЦ्рдп рдирд╣рд░ рдкूрд░ी рд╣ो рдЪुрдХी рд╣ै। рдирд╣рд░ рдХी рд╡िрддрд░िрдХा рдк्рд░рдгाрд▓ी рд▓рдЧрднрдЧ репрежрежреж рдХि.рдоी. рд╣ोрдЧी, рдЗрдирдоें рд╕े ремрежрежреж рдХि.рдоी. рд╡िрддрд░िрдХाрдПं рдмрди рдЪुрдХी рд╣ै। рдЗрд╕ рд╕рдордп резреж рд▓ाрдЦ рд╣ैрдХ्рдЯेрдпрд░ рднूрдоि рдкрд░िрдпोрдЬрдиा рдХे рд╕िंрдЪाрдИ рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдоें рдЖ рдЧрдИ рд╣ै। рдкрд░िрдпोрдЬрдиा рдХे рдкूрд░ी рд╣ोрдиे рдХे рдмाрдж рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдХी рдХुрд▓ резрел.ренреп рд▓ाрдЦ рд╣ैрдХ्рдЯेрдпрд░ рднूрдоि рд╕िंрдЪाрдИ рд╕े рд▓ाрднाрди्рд╡िрдд рд╣ोрдЧी, рдЬिрд╕рд╕े рейрел рд▓ाрдЦ рдЯрди рдЦाрдж्рдпाрди्рди, рей рд▓ाрдЦ рдЯрди рд╡ाрдгिрдЬ्рдпिрдХ рдлрд╕рд▓ें рдПрд╡ं ремреж рд▓ाрдЦ рдЯрди рдШाрд╕ рдЙрдд्рдкрди्рди рд╣ोрдЧी। рдкрд░िрдпोрдЬрдиा рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдоें рдХुрд▓ рел рд▓ाрдЦ рдкрд░िрд╡ाрд░ рдмрд╕ेंрдЧे। рдЬोрдзрдкुрд░, рдмीрдХाрдиेрд░, рдЪुрд░ु рдПрд╡ं рдмाреЬрдоेрд░ рдЬिрд▓ों рдХे рдирдЧрд░ рдФрд░ рдХрдИ рдЧांрд╡ों рдХो рдирд╣рд░ рд╕े рд╡िрднिрди्рди "рд▓िрдл्рдЯ рдкрд░िрдпोрдЬрдиाрдУं' рд╕े рдкрд╣ुंрдЪाрдпे рдЧрдпे рдкीрдиे рдХा рдкाрдиी рдЙрдкрд▓рдм्рдз рд╣ोрдЧा। рдЗрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди рдХे рд░ेрдЧिрд╕्рддाрди рдХा рдПрдХ рдмреЬा рднाрдЧ рд╢рд╕्рдп рд╢्рдпाрдорд▓ा рднूрдоि рдоें рдмрджрд▓ рдЬाрдпेрдЧा। рд╕ूрд░рддрдЧрдв़ рдоें рдпрд╣ рдирдЬाрд░ा рдЗрд╕ рд╕рдордп рднी рджेрдЦा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै।
рдЗрдг्рдбрд╕ рдмेрд╕िрди рдХी рдирджिрдпों рдкрд░ рдмрдиाрдИ рдЬाрдиे рд╡ाрд▓ी рдЬрд▓-рд╡िрдж्рдпुрдд рдпोрдЬрдиाрдУं рдоें рднी рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди рднाрдЧीрджाрд░ рд╣ै। рдЗрд╕े рдЗрд╕ рд╕рдордп рднाрдЦрд░ा-рдиांрдЧрд▓ рдФрд░ рдЕрди्рдп рдпोрдЬрдиाрдУं рдХे рдХृрд╖ि рдПрд╡ं рдФрдж्рдпोрдЧिрдХ рд╡िрдХाрд╕ рдоें рднрд░рдкूрд░ рд╕рд╣ाрдпрддा рдоिрд▓рддी рд╣ै। рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди рдирд╣рд░ рдкрд░िрдпोрдЬрдиा рдХे рдЕрд▓ाрд╡ा рдЗрд╕ рднाрдЧ рдоें рдЬрд╡ाрдИ рдирджी рдкрд░ рдиिрд░्рдоिрдд рдПрдХ рдмांрдз рд╣ै, рдЬिрд╕рд╕े рди рдХेрд╡рд▓ рд╡िрд╕्рддृрдд рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдоें рд╕िंрдЪाрдИ рд╣ोрддी рд╣ै, рд╡рд░рди् рдЬोрдзрдкुрд░ рдирдЧрд░ рдХो рдкेрдп рдЬрд▓ рднी рдк्рд░ाрдк्рдд рд╣ोрддा рд╣ै। рдпрд╣ рд╕рдо्рднाрдЧ рдЕрднी рддрдХ рдФрдж्рдпोрдЧिрдХ рджृрд╖्рдЯि рд╕े рдкिрдЫреЬा рд╣ुрдЖ рд╣ै। рдкрд░ рдЗрд╕ рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдоें рдЬ्рдпो-рдЬ्рдпों рдмिрдЬрд▓ी рдФрд░ рдкाрдиी рдХी рд╕ुрд╡िрдзाрдПं рдмрдв़рддी рдЬाрдпेंрдЧी рдФрдж्рдпोрдЧिрдХ рд╡िрдХाрд╕ рднी рдЧрддि рдкрдХреЬ рд▓ेрдЧा। рдЗрд╕ рдмाрдЧ рдоें рд▓िрдЧ्рдиाрдЗрдЯ, рдлुрд▓рд░्рд╕рдЕрд░्рде, рдЯंрдЧрд╕्рдЯрди, рдмैрдг्рдЯोрдиाрдЗрдЯ, рдЬिрдк्рд╕рдо, рд╕ंрдЧрдорд░рдорд░ рдЖрджि рдЦрдиिрдЬ рдкрджाрд░्рде рдк्рд░рдЪुрд░ рдоाрдд्рд░ा рдоें рдкाрдпे рдЬाрддे рд╣ैं। рдЬैрд╕рд▓рдоेрд░ рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдоें рддेрд▓ рдоिрд▓рдиे рдХी рдЕрдЪ्рдЫी рд╕рдо्рднाрд╡рдиाрдПं рд╣ैं। рд╣ाрд▓ рд╣ी рдХी рдЦुрджाрдИ рд╕े рдкрддा рдЪрд▓ा рд╣ै рдХि рдЗрд╕ рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдоें рдЙрдЪ्рдЪ рдХि рдХी рдЧैрд╕ рдк्рд░рдЪुрд░ рдоाрдд्рд░ा рдоें рдЙрдкрд▓рдм्рдз рд╣ै। рдЕрдм рд╡рд╣ рджिрди рджूрд░ рдирд╣ीं рд╣ै рдЬрдмрдХि рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди рдХा рдпрд╣ рднाрдЧ рднी рд╕рдоृрдж्рдзिрд╢ाрд▓ी рдмрди рдЬाрдПрдЧा।
рд░ाрдЬ्рдп рдХा рдХ्рд╖ेрдд्рд░рдлрд▓ рей.рекреи рд▓ाрдЦ рд╡рд░्рдЧ рдХि.рдоी. рд╣ै рдЬो рднाрд░рдд рдХे рдХ्рд╖ेрдд्рд░рдлрд▓ рдХा резреж.рекреж рдк्рд░рддिрд╢рдд рд╣ै। рдпрд╣ рднाрд░рдд рдХा рджूрд╕рд░ा рд╕рдмрд╕े рдмреЬा рд░ाрдЬ्рдп рд╣ै। рд╡рд░्рд╖ резрепрепрем-репрен рдоें рд░ाрдЬ्рдп рдоें рдЧांрд╡ों рдХी рд╕ंрдЦ्рдпा рейренреореореп рдФрд░ рдирдЧрд░ों рддрдеा рдХрд╕्рдмों рдХी рд╕ंрдЦ्рдпा реиреиреи рдеी। рд░ाрдЬ्рдп рдоें рейреи рдЬिрд▓ा рдкрд░िрд╖рджें, реирейрел рдкंрдЪाрдпрдд рд╕рдоिрддिрдпां рдФрд░ репрезреирел рдЧ्рд░ाрдо рдкंрдЪाрдпрддें рд╣ैं। рдирдЧрд░ рдиिрдЧрдо реи рдФрд░ рд╕рднी рд╢्рд░ेрдгी рдХी рдирдЧрд░рдкाрд▓िрдХाрдПं резреореж рд╣ैं।
рд╕рди् резрепрепрез рдХी рдЬрдирдЧрдгрдиा рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рд░ाрдЬ्рдп рдХी рдЬрдирд╕ंрдЦ्рдпा рек.рейреп рдХрд░ोреЬ рдеी। рдЬрдирд╕ंрдЦाрдп рдШрдирдд्рд╡ рдк्рд░рддि рд╡рд░्рдЧ рдХि.рдоी. резреирем рд╣ै। рдЗрд╕рдоें рдкुрд░ुрд╖ों рдХी рд╕ंрдЦ्рдпा реи.рейреж рдХрд░ोреЬ рдФрд░ рдорд╣िрд▓ाрдУं рдХी рд╕ंрдЦ्рдпा реи.режреп рдХрд░ोреЬ рдеी। рд░ाрдЬ्рдп рдоें рджрд╢рдХ рд╡ृрдж्рдзि рджрд░ реирео.рекрек рдк्рд░рддिрд╢рдд рдеी, рдЬрдмрдХि рднाрд░рдд рдоें рдпрд╣ рджрд░ реирей.релрем рдк्рд░рддिрд╢рдд рдеी। рд░ाрдЬ्рдп рдоें рд╕ाрдХ्рд╖рд░рддा рейрео.реорез рдк्рд░рддिрд╢рдд рдеी. рдЬрдмрдХि рднाрд░рдд рдХी рд╕ाрдХ्рд╖рд░рддा рддो рдХेрд╡рд▓ реиреж.рео рдк्рд░рддिрд╢рдд рдеी рдЬो рджेрд╢ рдХे рдЕрди्рдп рд░ाрдЬ्рдпों рдоें рд╕рдмрд╕े рдХрдо рдеी। рд░ाрдЬ्рдп рдоें рдЕрдиुрд╕ूрдЪिрдд рдЬाрддि рдПрд╡ं рдЕрдиुрд╕ूрдЪिрдд рдЬрдирдЬाрддि рд░ाрдЬ्рдп рдХी рдХुрд▓ рдЬрдирд╕ंрдЦ्рдпा рдХा рдХ्рд░рдорд╢: резрен.реиреп рдк्рд░рддिрд╢рдд рдФрд░ резреи.рекрек рдк्рд░рддिрд╢рдд рд╣ै।
резрепрепрем-репрен рдХे рдЕрди्рдд рдоें рдк्рд░ाрдердоिрдХ рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп рейрейреореп, рдЙрдЪ्рдЪ рдк्рд░ाрдердоिрдХ рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп резреи,ремрепреи, рдоाрдз्рдпрдоिрдХ рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп рейрелрежрез рдФрд░ рд╡рд░िрд╖्рда рдоाрдз्рдпрдоिрдХ рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп резрекрежрек рдеे। рдЙрдЪ्рдЪ рд╢िрдХ्рд╖ा рдХे рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдоें рд╡िрд╢्рд╡рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп рем, "рдбीрдо्рдб' рд╡िрд╢्рд╡рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп рек, рдХрд▓ा рд╡ाрдгिрдЬ्рдп рдФрд░ рд╡िрдЬ्рдЮाрди рдорд╣ाрд╡िрдж्рдпाрд▓рдп реирейрез, рдЗंрдЬीрдиिрдпрдХिंрд░рдЧ рдХॉрд▓ेрдЬ рен, рдоेрдбिрдХрд▓ рдХॉрд▓ेрдЬ рем, рдЖрдпुрд░्рд╡ेрдж рдорд╣ाрд╡िрдж्рдпाрд▓рдп рел рдФрд░ рдкोрд▓ीрдЯेрдХ्рдиिрдХ реирек рд╣ैं। рд░ाрдЬ्рдп рдоें рд╣ॉрд╕्рдкिрдЯрд▓ реиреп, рдбिрд╕्рдкेंрд╕рд░िрдпां реиренрео, рдк्рд░ाрдердоिрдХ рд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдп рдХेрди्рдж्рд░ резремрезрем, рд╕ाрдоुрджाрдпिрдХ рд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдп рдХेрди्рдж्рд░ реиремрез, рд╢рд╣рд░ी рд╕рд╣ाрдпрддा рдХेрди्рдж्рд░ резрей, рдЙрдкрдХेрди्рдж्рд░ репрекрежреж, рдоाрддृ рдПрд╡ं рд╢िрд╢ु рдХрд▓्рдпाрдг рдХेрди्рдж्рд░ резрезрео рдПрд╡ं рдЕрди्рддрд░ोрдЧी рд╢ैрдп्рдпा рдоें рейремренрежреи рд╣ैं। рдЖрдпुрд░्рд╡ेрдж рдФрд╖рдзाрд▓рдпो рдХी рд╕ंрдЦ्рдпा рейрелренрез рдФрд░ рд╣ोрдо्рдпोрдкैрдеी рдЪिрдХिрдд्рд╕ाрд▓рдпों рдХी рд╕ंрдЦ्рдпा резрекремрео рдФрд░ рдн्рд░рдордгрд╢ीрд▓ рдкрд╢ु рдЪिрдХिрдд्рд╕ाрд▓рдпों рдХी рд╕ंрдЦ्рдпा релрей рд╣ै।
рд░ाрдЬ्рдп рдоें рдкрд╢ुрдзрди рдХी рд╕ंрдЦ्рдпा рем рдХрд░ोреЬ рд╕े рдЕрдзिрдХ рд╣ै। рд░ाрдЬ्рдп рдХे рд╕рднी рдирдЧрд░ рдПрд╡ं рейрен,реиренрек рдЧांрд╡ рд╕ुрд░рдХ्рд╖िрдд рдкेрдп рдЬрд▓ рдпोрдЬрдиा рдХे рдЕрди्рддрд░्рдЧрдд рдЖ рдЪुрдХे рд╣ैं। рд░ाрдЬ्рдп рдоें рд╕реЬрдХों рдХी рдХुрд▓ рд▓рдо्рдмाрдИ рез,рейрео,режрежреж рдХि.рдоी. рдеी рдФрд░ рд╡ाрд╣рдиों рдХी рд╕ंрдЦ्рдпा резреп.рео рд▓ाрдЦ рдеी। рдЗрдирдоें рдХाрд░ों рдФрд░ рдЬीрдкों рдХी рд╕ंрдЦ्рдпा рез,ремреж рд▓ाрдЦ рдеी।
резрепрепрем-репрен рдоें рд░ाрдЬ्рдп рдХा рд╕рдХрд▓ рдШрд░ेрд▓ू рдЙрдд्рдкाрдж рд╕्рдеिрд░ рдХीрдорддों рдкрд░ рд▓рдЧрднрдЧ резреирекреиреж рдХрд░ोреЬ рд░ु. рдФрд░ рд╕ुрдж्рдз рдШрд░ेрд▓ू рдЙрдд्рдкाрдж резрез,режреирез рдХрд░ोреЬ рд░ु рдХा рдеा। рд░ाрдЬ्рдп рдоें рдк्рд░рддि рд╡्рдпрдХ्рддि рдЖрдп реи,реирейреи рд░ु. рдеी। рдЙрдХ्рдд рд╡рд░्рд╖ рд░ाрдЬ्рдп рдоें рдЦाрдж्рдпाрди्рди рдЙрдд्рдкाрдж резреиренрежреи рд▓ाрдЦ рдЯрди рдеा рдФрд░ рддिрд▓рд╣рди рддрдеा рдХрдкाрд╕ рдХा рдЙрдд्рдкाрджрди рдХ्рд░рдорд╢: рекреж рд▓ाрдЦ рдЯрди рдФрд░ резреи.репрел рд▓ाрдЦ рдЧांрдаें рдеी। рд░ाрдЬ्рдп рдоें рдлрд╕рд▓ों рдХे рдЕрди्рддрд░्рдЧрдд рдХुрд▓ резренрел рд▓ाрдЦ рд╣ैрдХ्рдЯेрдпрд░ рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдеा। рдЗрд╕рдХा реиреп рдк्рд░рддिрд╢рдд рд╕िंрдЪिрдд рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдеा।
рд░ाрдЬ्рдп рдоें резрепрепрем рдоें рд╢рдХ्рдХрд░ рдХा рдЙрдд्рдкाрджрди рейрез рд╣рдЬाрд░ рдЯрди, рд╡рдирд╕्рдкрддि рдШी рдХा рейреж рд╣рдЬाрд░ рдЯрди, рдирдордХ рдХा резрез рд▓ाрдЦ рдЯрди, рд╕ीрдоेрди्рдЯ рдХा ремрем рд▓ाрдЦ рдЯрди, рд╕ूрддी рдХрдкрдбे рдХा рекрелрен рд▓ाрдЦ рдоीрдЯрд░ рдФрд░ рдкोрд▓िрдПрд╕्рдЯрд░ рдзाрдЧे рдХा рдЙрдд्рдкाрджрди резрезрелрежреж рдЯрди рд╣ुрдЖ। рдк्рд░рджेрд╢ рдоें резрепрепрем рдоें рд╕ाрд░्рд╡рдЬрдиिрдХ рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдоें резреж.резреж рд▓ाрдЦ рдФрд░ рдиिрдЬी рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдоें реи.релрем рд▓ाрдЦ рд╡्рдпрдХ्рддि рдХाрд░्рдпрд░рдд рдеे। рд░ाрдЬ्рдп рдоें рдмैंрдХों рдХी рдХुрд▓ рд╢ाрдЦाрдПं рейреирезрен рдеीं, рдЬिрдирдоें рдХ्рд╖ेрдд्рд░ीрдп рдЧ्рд░ाрдоीрдг рдмैंрдХों рдХी резрежренреж рд╢ाрдЦाрдПं

Sunday, 19 June 2011

Genral awareness

1. In which State was the first non- Congress Government set up in Independent India?
[a] Punjab [b] Bihar
[c] Maharashtra [d] Kerala.
2. Cheep money means
[a] low rates of interest. [b] low level of saving.
[c] low level of income. [d] low level of standard of living.
3. Under the rules of the IMR, each member is required to declare the par value of its legal tender money in terms of the US dollars and
[a] Silver. [b] Gold.
[c] Pound Sterling. [d] Diamond.
4. The Government takes ‘Ways and means advances’ from
[a] RBI. [b] IDBI.
[c] SBI. [d] ICICI.
5. Kisan Credit Card Scheme was introduced in
[a] 1991. [b] 1996.
[c] 1998. [d] 2000.
6. Compared to the rich the poor save
[a] a large part of their income. [b] an equal part of their income.
[c] a smaller part of their income.[d] all of their incomes.
7. One of the main factors that led to rapid expansion of Indian exports is
[a] imposition of import duties. [b] liberalization of the economy.
[c] recession in other countries. [d] diversification of exports.
8. When too much money is chasing too few goods, the situation is
[a] Deflation. [b] Inflation.
[c] Recession. [d] Stagflation.
9. With which crop has Green Revolution been associated?
[a] Rice [b] Wheat
[c] Pulses [d] Sugarcane.
10. Who was the first Indian Governor-General of India ?
[a] B.R. Ambedkar [b] C.Rajagopalachari
[c] Dr. Rajendra Prasad [d] Dr. S. Radhakrishnan
11. A candidate, to become a member of the Rajya Sabha, should not be less than
[a] 21 years of age. [b] 25 years of age.
[c] 30 years of age. [d] 32 years of age.
12. Which Constitutional Amendment gave precedence to the Directive Principles of State Policy over Fundamental Rights?
[a] 42nd [b] 44th
[c] 52nd [d] 56th .
13. Nov. 26, 1949 is a significant day in the history of our constitution because
[a] India took a pledge of complete independence on this day.
[b] the Constitution was adopted on this day.
[c] India became a Republic on the day.
[d] the first amendment of the Constitution was passed on this day.
14. Which of the following expressions does not figure in the Preamble to the India Constitutions?
[a] Sovereign Democratic Republic
[b] Socialist [c] Secular
[d] Federal.
15. Which one of the following Presidents of India served for two terms?
[a] S.Radhakrishnan [b] Rajendra Prasad
[c] Zakir Hussain [d] V.V. Giri.
16. The maximum strength of the elected members of the House of the People [Lok Sabha] is
[a] 530. [b] 545.
[c] 540. [d] 550.
17. How many readings does a non-Money Bill have in each House of the Parliament?
[a] Two [b] Three
[c] Four [d] One.
18. Money Bill can be introduced in the State Legislative Assembly with the prior permission of the
[a] Governor of the State.
[b] Chief Minister of the State.
[c] Speaker of Legislative Assembly.
[d] Finance Minister of the State
19. The Prime Minister who was voted out of power by the Parliament was
[a] Indira Gandhi. [b] Morarji Desai.
[c] V.P. Singh. [d] Chandrashekhar.
20. The Union Parliament consists of
[a] the President of India.
[b] the Council of States [Rajya Sabha].
[c] the House of the People [Lok Sabha]
[d] All of these.
21. The Indian National Congress had passed the famous resolution on “Non-Cooperation” in 1920 as its session held at
[a] Lucknow. [b] Delhi.
[c] Bombay. [d] Calcutta.
22. Who is known as the ‘Grand Old Man of India’?
[a] Dadabhai Naoroji [b] Gopal Krishan Gokhale
[c] Bal Gangadhar Tilak [d] Surendranath Banerjee.
23. Which of the following can be considered as the most useful and outstanding reforms made by Lord Curzon, especially in respect of the people living in the undivided province of Punjab?
[a] Educational Reforms [b] Police Reforms
[c] Industrial Reforms [d] Agricultural Reforms
24. Who among the following was sent as an Ambassasdor to the royal court of Jahangir by James I, the then King of England?
[a] John Hawkins [b] William Todd
[c] Sir Thomas Roe [d] Sir Walter Raleigh.
25. ‘Dyarchy’ was introduced in the Government of India Act of
[a] 1909. [b] 1919.
[c] 1935. [d] None of these.
26. The transfer of Government from the ‘Company’ to the ‘Crown’ was pronounced by Lord Canning [Nov. 1, 1858] at
[a] Calcutta. [b] Delhi.
[c] Patan. [d] Allahabad.
27. The India National Congress and the Muslim League came closer to each other in 1916 at
[a] Lahore. [b] Amritsar.
[c] Lucknow. [d] Haripura.
28. The first General-Secretary of the Indian National Congress was
[a] Dadabhai Naoroji [b] A.O. Hume
[c] Ferozeshah Mehta [d] Badruddin Tyabji.
29. Raja Rammohun Roy organized a historic agitation against the
[a] caste system. [b] evil custom of sati.
[c] degrading position of women in society
[d] Practice of superfluous religious rituals.
30. “Long years ago we made a tryst with destiny, and now the time comes when we shall redeem our pledge…”
This was stated on the night of Aug. 14, 1947 by
[a] Dr. B.R. Ambedkar. [b] C.Rajagopalachari.
[c] Jawaharlal Nehru. [d] Dr. Rajendra Prasad.
31. The highest grade and best quality coal is
[a] Lignite. [b] Peat.
[c] Bituminous. [d] Anthracite.
32. The “Dark Continent” is
[a] Africa. [b] South America.
[c] Australia. [d] Asia.
33. Which one of the following is the wettest place in India?
[a] Mahabaleshwar [b] Cherrapunji
[c] Udhagamandalam [d] Mawsynram.
34. The approximate length of the coast-line of India is
[a] 5,500 km. [b] 6,000 km.
[c] 6,500 km. [d] 7,000 km.
35. The area with annual rainfall less than 50 cm in a year is
[a] Meghalaya. [b] Leh in Kashmir.
[c] Coromandel [d] Konkan coast.
36. Silent Valley of Kerala
[a] is the only evergreen forest in India.
[b] contains costly timber trees.
[c] is a good picnic spot.
[d] contains rare species of plants and animals.
37. The only sanctuary where Kashmir stag is found is
[a] Kanha. [b] Dachigam.
[c] Gir. [d] Mudumalai.
38. The Visvesvaraya Iron & Steel Ltd. is located at
[a] Bangalore. [b] Bhadravati.
[c] Mangalore. [d] Mysore.
39. Which dam of India is the highest?
[a] Mettur [b] Rihand
[c] Thein [d] Bhakra.
40. Of the gross cropped area in India, the foodgrains occupy
[a] more than 70 per cent. [b] 60 to 70 per cent.
[c] 50 to 60 per cent. [d] less than 50 per cent.
41. Kaziranga National Park is famous for
[a] Rhinoceros. [b] Tiger.
[c] Lion. [d] Crocodile.
42. The colour of human skin is produced by
[a] Haemoglobin. [b] Insulin.
[c] Adrenaline. [d] Melanin.
43. Which one of the following is not transmitted via blood transfusion?
[a] Hepatitis [b] Typhoid
[c] HIV [d] Malaria
44. Which of the following is a fish?
[a] Silverfish [b] Starfish
[c] Dogfish [d] Cuttlefish
45. Which of the following instruments is used to measure humidity?
[a] Kata Thermometer [b] Anemometer
[c] Sling Psychrometer [d] Clinical Thermometer
46. The period of revolution of a geostationary satellite is
[a] 24 hours [b] 30 days.
[c] 365 days. [d] changing, continuously.
47. The type of mirrors used in the headlamp of cars is
[a] parabolic concave [b] plane
[c] spherical convex [d] cylindrical concave
48. Nuclear explosive devices were tested in India at
[a] Sriharikota [b] Bangalore
[c] Pokharan [d] Kanchipuram
49. The gradation and standardization of agricultural products are conducted through
[a] Food Corporation of India.
[b] Directorate of Marketing and Inspection.
[c] Indian Standards Institution.
[d] Central Statistical Organization.
50. The luster of the metals is because of
[a] high density, due to closed packing of atoms.
[b] high polish
[c] reflection of light due to the presence of free electrons.
[d] absorption of light due to the presence of cavities
51. Flat footed camels can walk easily in sandy deserts because
[a] pressure on the sand is decreased by increasing the area of the surface in contact.
[b] pressure on the stand is increased by increasing the area of the surface in contact.
[c] pressure on the sand is decreased by decreasing the area of the surface in contact.
[d] pressure on the sand is increased by decreasing the area of the surface in contact.
52. The reason for a swimming pool to appear less deep than the actual depth is
[a] refraction. [b] light scattering.
[c] reflection. [d] interference.
53. Alternating current is converted into direct current by a
[a] transformer. [b] dynamo
[c] oscillator. [d] rectifier.
54. German silver used for making utensils is an alloy of
[a] copper, silver, nickel. [b] copper, zinc, nickel.
[c] copper, zinc, aluminium [d] copper, nickel, aluminium.
55. Which one of the following is used to dissolve noble metals?
[a] Nitric acid [b] Hydrochloric acid
[c] Sulphuric acid [d] Aqua regia.
56. Gunpowder was invented by
[a] Roger Bacon. [b] Colt.
[c] C.V. Raman. [d] Dr. Gatting.
57. The purity of gold is expressed in carats. The purest form of gold is
[a] 24 carats. [b] 99.6 carats.
[c] 91.6 carats. [d] 22 carats.
58. Petroleum consists of a mixture of
[a] Carbohydrates. [b] Carbonates.
[c] Hydrocarbons. [d] Carbides.
59. For which invention is Otto Hahn famous?
[a] Atom bomb. [b] Television
[c] X-rays [d] Miner’s safety lamp.
60. Which one of the following is not a plant product?
[a] Caffeine [b] Piperine
[c] Nicotine [d] Saccharin.
61. Which of the statements is correct about India’s national income?
[a] Percentage share of agriculture is higher than services
[b] Percentage share of industry is higher than agriculture
[c] Percentage share of services is higher than industry
[d] Percentage share of services is higher than agriculture and industry put together.
62. Who among the following has been appointed as the eleventh President of the World Bank for a five- year term with effect from July 1, 2007?
[a] John Wolfensohn [b] Paul Wolfowiz
[c] Robert Zoellick [d] David Morgan.
63. Who among the following has been awarded the Dadasaheb Phalke Award for 2005?
[a] Aparna Sen [b] Govind Nihalani
[c] M.S. Sathyu [d] Shyam Benegal
64. Permanent Revenue Settlement of Bengal was introduced by
[a] Lord Clive [b] Lord Hastings
[c] Lord Wellesley [d] Lord Cornwallis
65. In which year was the Indian Space Research Organization [ISRO] founded?
[a] 1967 [b] 1969
[c] 1970 [d] 1974.
66. Which of the following is not correctly matched?
[a] Indonesia – Jakarta [b] Maldives –Male
[c] North Korea- Seoul [d] Zimbabwe- Harare.
67. Which of the following is the largest parliamentary constituency in terms of area?
[a] Barmer [Rajasthan] [b] Arunachal West [Arunachal Pradesh]
[c] Ladakh [Jammu & Kashmir] [d] Uttarakhand East [Uttarakhand]
68. The first Commonwealth Games were held in the year 1930 at
[a] London [the UK]. [b] Sydney [Australia]
[c] Hamilton [Canada]. [d] Auckland [New Zealand].
69. The Nuclear Non- Proliferation Treaty came into force in
[a] 1967 [b] 1970
[c] 1971 [d] 1974.
70. Which State of India has the largest percentage of poor?
[a] Bihar [b] Chhatrisgarh
[c] Orissa [d] Jharkhand
71. The island of Corsica is associated with
[a] Mussolini [b] Hitler
[c] Napolean Bonaparte. [d] Winston Churchill.
72. The headquarters of Organization of Petroleum Exporting Countries is located in
[a] Vienna. [b] Riyadh.
[c] Kuwait City. [d] Abu Dhabi.
73. When are the 19th Commonwealth Games scheduled to be held in Delhi?
[a] December, 2008 [b] November, 2009
[c] October, 2010 [d] February, 2011.
74. Jamini Roy distinguished himself in the field of
[a] Badminton [b] Painting
[c] Theatre [d] Sculpture.
75. What percentage of India population is below the official poverty line?
[a] Below 30 per cent [b] 30 per cent to 35 per cent
[c] Above 35 per cent but below 40 per cent
[d] Between 40 per cent and 45 per cent.
ANSWERS
1. [d] 2. [a] 3. [b] 4. [a] 5. [c]
6. [c] 7. [a] 8. [a] 9. [b] 10. [b]
11. [c] 12. [a] 13. [b] 14. [d] 15. [b]
16. [d] 17. [b] 18. [c] 19. [a] 20. [d]
21. [d] 22. [a] 23. [d] 24. [c] 25. [b]
26. [a] 27. [c] 28. [a] 29. [b] 30. [c]
31. [d] 32. [a] 33. [d] 34. [d] 35. [b]
36. [d] 37. [b] 38. [b] 39. [d] 40. [b]
41. [a] 42. [d] 43. [b] 44. [b] 45. [c]
46. [a] 47. [c] 48. [c] 49. [c] 50. [c]
51. [a] 52. [a] 53. [b] 54. [b] 55. [d]
56. [a] 57. [a] 58. [c] 59. [a] 60. [d]
61. [d] 62. [c] 63. [d] 64. [d] 65. [b]
66. [c] 67. [c] 68. [c] 69. [b] 70. [c]
71. [c] 72. [a] 73. [c] 74. [b] 75. [a]

farmula

Farmula